Home Artykuły Amoniakowanie jako metoda uszlachetniania pasz stosowanych w żywieniu przeżuwaczy
Amoniakowanie jako metoda uszlachetniania pasz stosowanych w żywieniu  przeżuwaczy

Amoniakowanie jako metoda uszlachetniania pasz stosowanych w żywieniu przeżuwaczy

0
0

O przydatności słomy do celów paszowych decyduje m.in. gatunek rośliny, nawożenie organiczno – mineralne, stopień zanieczyszczenia chwastami, zbiór plonu oraz warunki atmosferyczne w czasie żniw. Przy niedostatecznych zapasach w bazie paszowej, do dawki żywieniowej przeznaczonej do skarmiania bydła, wprowadzić można dobrej jakości słomę zbożową.

Słoma zbożowa zawiera stosunkowo dużo składników odżywczych, jednak jej wadą są zdrewniałe ściany komórkowe (lignina), które sprawiają że jest ona wykorzystywana przez zwierzęta zaledwie w 40-50%. Z uwagi na mniejsze zdrewnienie oraz większą przyswajalność najlepszą słomą paszową jest słoma zbóż jarych. Słoma żytnia, pszenna i jęczmienna mają działanie zatwardzające, natomiast słoma owsiana wykazuje właściwości rozwalniające, dlatego niewskazane jest jej podawanie bydłu w czasie wiosennego wypasu pastwiskowego. Słoma jest alternatywą wykorzystywaną jedynie w przypadku niedoborów pasz objętościowych. Niewielki udział słomy w codziennej dawce żywieniowej jest niezbędny. Zapewnienia ona odpowiednią strukturę dawki oraz stymuluje odruch żucia, co potęguje produkcję śliny pełniącej funkcję naturalnego buforu. Słoma jako komponent w dawce pokarmowej stanowić może mniejszy lub większy udział, jednak długotrwałe jej skarmianie w dużych ilościach (szczególnie u zwierząt młodych), prowadzić może do zaburzeń trawienia, a w konsekwencji zaburzeń rozwojowych.

Jedną z popularniejszych metod uszlachetniania słomy w celu zwiększenia jej wartości pokarmowej jest amoniakowanie, które wzbogaca w azot ubogą w białko słomę poprzez traktowanie jej wodą amoniakalną lub amoniakiem gazowym. Metoda ta polega na wprowadzeniu płynnego amoniaku (w ilości 30 kg na tonę słomy) do szczelnie okrytej folią pryzmy ze słomą.

Załącznik 1. Wprowadzeniu płynnego amoniaku do szczelnie okrytej folią pryzmy ze słomą.

Proces dojrzewania trwa, w zależności od wilgotności materiału roślinnego i temperatury powietrza, od 4 do 8 tygodni. Wraz ze wzrostem wilgotności słomy oraz temperatury otoczenia wzrasta skuteczność przeprowadzanego zabiegu uszlachetniania. Amoniak dzięki trwałemu wiązaniu nie ulatnia się przez dłuższy czas nawet po odkryciu folii. Rozluźnienie kompleksu ligninowo – celulozowego ułatwia enzymom bakteryjnym penetrację paszy zwiększając jej strawność oraz koncentrację przyswajalnej energii do poziomu 50% energii ziarna zbóż. Podobny efekt uzyskać można również w wyniku moczenia, drożdżowania, melasowania, wapnowania oraz kiszenia; przy użyciu enzymów lub drobnoustrojów oraz za pomocą metod fizycznych np. parowania słomy. Po zakończeniu procesu uszlachetniania zawartość azotu w słomie wzrasta dwukrotnie, a strawność zwiększona jest nawet o 20%.

Amoniakowanie znalazło również zastosowanie w działaniach mających ograniczyć zawartość mikotoksyn – aflatoksyn oraz fumonizyn w przechowywanych ziarnach oraz produktach zbożowych. Wspomniane mikotoksyny, są grupą wtórnych metabolitów grzybów pleśniowych, głównie z rodzaju Penicillium, Aspergillus i Fusarium, które mogą wykazywać ostre działania toksyczne oraz posiadać właściwości mutagenne, teratogenne lub estrogenne.

Pasze amoniakowane charakteryzują się wysoką smakowitością i są chętnie zjadane przez zwierzęta. W porównaniu z paszami mocznikowanymi, nawet przy skarmianiu do woli pasze amoniakowane nie powodują zatruć. Badania przeprowadzone przez finlandzkich naukowców donoszą, że cielęta (w wieku od 101 do 381 dnia życia), które przyjmowały słomę amoniakowaną w ilości 0,9 kg suchej masy dawki pokarmowej, osiągały w tym okresie masę ciała o 7 kg większą niż cielęta, które otrzymywały słomę nie amoniakowaną.

Autor: Martyna Wilk

Facebook Comments