Home Artykuły Choroby grzybowe upraw ozimych
Choroby grzybowe upraw ozimych

Choroby grzybowe upraw ozimych

0
0

Choroby grzybowe skutkują znacznym obniżeniem plonu, są zatem istotnym problemem, szczególnie dla upraw ozimych. Zakażenia chorobami grzybowymi, zwłaszcza w przypadku zbóż, przyczyniają się do zmniejszenia powierzchni asymilacyjnej liści, powodując spadek ilości ziaren w kłosach oraz zdrobnienie ziarna. Infekcja grzybowa uprawy może obniżyć docelowy plon o kilkanaście do kilkudziesięciu procent (w skrajnych przypadkach o ponad połowę). Porażone rośliny znacznie gorzej zimują, a pozostawione w resztkach grzybnie mogą przyczyniać się do zmniejszenia plonu w późniejszych latach.

Do najczęściej występujących oraz mających relatywnie największe znaczenie ekonomiczne chorób grzybowych należą: łamliwość podstawy źdźbła, brunatna plamistość liści, plamistość siatkowa, mączniak prawdziwy, Rizoktonioza, Rynchosporioza, rdza źółta, rdza brunatna, rdza źdźbłowa, septorioza paskowana liści, septorioza kłosów, septorioza plew, fuzarioza liści, fuzarioza kłosów, fuzarioza siewek oraz ramularia. Zwłaszcza niebezpieczne dla upraw zbóż ozimych są choroby grzybowe podstawy źdźbła, mogą bowiem powodować przedwczesne zamieranie pędów zbóż, czyli rozrzedzenie obsady roślin, przez uszkadzanie wiązek przewodzących w roślinach.

Narażenie na infekcje grzybicze zależne jest od: przebiegu pogody, gatunku i odmiany rośliny, zastosowanej agrotechniki oraz klasy i stanu gleby. Największe zagrożenie występuje przy dużej wilgotności oraz w umiarkowanie wysokiej temperaturze, rozwojowi chorób sprzyja także długa oraz ciepła jesień, i lekkie opady dające stałą wysoką wilgotność powietrza. Infekowanych jest większość odmian pszenicy, pszenżyta, jęczmienia, żyta, rzepaku, rzepiku oraz wyki.

Objawy infekcji grzybowych widoczne są gołym okiem- w postaci strzępek grzybni, owocników, zarodników, uszkodzeń rośliny, w postaci kropek, pasków, kresek, smug oraz plamek, a w późniejszych stadiach zamierają części lub całe rośliny. Barwa występujących zmian różni się w zależności od czynnika chorobotwórczego.

Aby zapobiegać chorobom grzybowym upraw ozimych warto przeprowadzać lustracje plantacji, w okresie występowania infekcji nawet co 2-3 dni. Ważną rolę spełniają zrównoważone nawożenie NPK i odpowiednie przedplony, należy zadbać aby odmiany narażone nie powtarzały się często na danym stanowisku. Rozwojowi patogenów sprzyja bogate nawożenie upraw azotem. Odpowiednie warunki dla przetrwania grzybni zimą panują w resztkach pożniwnych, warto więc usunąć je lub unieszkodliwić przez staranne przyoranie. Do zarażenia może dojść nawet w wyniku infekcji z upraw sąsiadujących, gdyż zarodniki często przenoszone są przez wiatr.

Do ochrony i zwalczania chorób grzybowych obecnie dostępnych na rynku jest wiele preparatów. Najczęściej stosowane wśród fungicydów są tirazole i substancje z grupy strobilurin, jednak możliwość efektywnego działania daje o wiele więcej grup chemicznych. Aby zminimalizować ryzyko pojawienia się odporności należy stosować preparaty wieloskładnikowe, a stosowanie danej substancji powinno się ograniczyć do jednego razu w sezonie.

Oprócz wyboru substancji aktywnej i dawki fungicydu, niezbędne jest wykonanie zabiegu w odpowiednim terminie i przy sprzyjających warunkach. Ilość zabiegów należy dostosować do odmiany oraz potrzeb uprawy, a także charakterystyki występującego patogenu. Najczęściej jednak pierwszy zabieg trzeba wykonać jesienią, kolejny już wczesną wiosną, a często niezbędny jest trzeci oprysk- w fazie kwitnienia. W uniknięciu zakażenia pomoże stosowanie kwalifikowanego materiału siewnego, wybór odpornych odmian, a także zaprawianie nasion przed siewem.

Autor: Anna Ołyniuk

Facebook Comments