Home Artykuły CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA WSKAŹNIKI WYLĘGOWOŚCI I PRZEŻYWALNOŚĆ PISKLĄT
CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA WSKAŹNIKI WYLĘGOWOŚCI I PRZEŻYWALNOŚĆ PISKLĄT

CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA WSKAŹNIKI WYLĘGOWOŚCI I PRZEŻYWALNOŚĆ PISKLĄT

0
0

Produkcja jaj kurzych wylęgowych oraz jaj wylęgowych pozostałych gatunków drobiu to niezwykle ważny kierunek produkcji w kraju. Co więcej, Polska zalicza się do czołowych europejskich producentów jaj wylęgowych kurzych.

W 2016 roku liczba jaj wylęgowych kurzych pochodzących z nadzorowanej produkcji ferm reprodukcyjnych wyniosła 1,5 mld sztuk. Kolejną ważną, godną uwagi informacją jest rekordowa produkcja piskląt brojlerów. Od początku roku do końca października wyprodukowano w Polsce prawie 969 mln sztuk piskląt kurcząt rzeźnych. W 2016 roku liczba ta była mniejsza o prawie 43 miliony. Osiągnięte w tym zakresie wyniki nie byłyby niemożliwe gdyby nie znajomość czynników decydujących o wskaźnikach wylęgu. Niskie wskaźniki wylęgowości są jednym z elementów ograniczających opłacalność chowu drobiu.

Wylęgowość ptaków zależy bezpośrednio od sprawnego aparatu wylęgowego. Z licznych badań wynika, że równo po około 20% niepowodzeń w sztucznych lęgach to efekt złego przechowywania jaj, nieodpowiedniego obracania jaj w czasie lęgu, niewłaściwych warunków środowiskowych w aparacie wylęgowym. Na przykład, zbyt niska wilgotność w aparacie prowadzi do wyschnięcia skorupki i błony jajka. To może powodować przyklejenia się pisklęcia do skorupki, co nie pozwoli mu na obrócenie się i opuszczenie jajka. Wówczas pisklę zazwyczaj obumiera. Tymczasem przegrzanie w trakcie inkubacji przyczynia się do pojawienia wad rozwojowych, które istotnie obniżają przeżywalność piskląt. Wśród wad rozwojowych, które mogą wystąpić przy przegrzaniu jaj w zależności od czasu przegrzania w danym momencie rozwojowym, są: wybroczyny i niedorozwój pola naczyniowego, brak pokryw czaszkowych, niezrośnięte powłoki brzuszne, wynicowanie narządów wewnętrznych, anomalie rozwojowe kończyn, parzyste narządy wewnętrzne, wiele par kończyn. Na etapie odchowu przeżywalność dobrej jakości piskląt wynika przede wszystkich z warunków utrzymania, na które ptaki są szczególnie wrażliwe w ciągu pierwszych dni życia.

Oszacowano, że 40% niepowodzeń w sztucznych lęgach wynika z czynników genetycznych, żywienia i zdrowotności ptaków. Biorąc pod uwagę czynniki genetyczne, podkreśla się niski poziom współczynnika odziedziczalności dla zapłodnienia i wylęgowości kur (h2 < 0,2). Można zatem stwierdzić większy wpływ środowiska niż genotypu na wylęgowość w stadach kur. Wśród czynników środowiskowych na szczególną atencję zasługuje żywienie kur. Pasza stosowana w żywieniu stad rodzicielskich i jej skład nie tylko wpływają na produkcję i zdrowotność ptaków, ale również na zapłodnienie jaj i odżywianie zarodka przez 21 dni. To właśnie żywienie, a zwłaszcza poziom wapnia, fosforu i magnezu w dawce, jest kluczowym czynnikiem wpływającym na jakość skorup jaj. Wielokrotnie potwierdzano zależność między grubością i porowatością skorup a liczbą wylężonych piskląt. Pobranie wapnia przez nioskę powinno mieścić się w granicach 3,8-4,2g/dzień, więc wszystko co wpływa na pobranie paszy, jak np. poziom energii w dawce, mykotoksyny czy wysokie temperatury, wpłyną też na jakość skorup jaj powstających w tym czasie. Jest to bardzo ważna zależność, szczególnie biorąc pod uwagę, że skorupa, jako osłona treści jaja, umożliwia wymianę gazową między rozwijającym się zarodkiem a środowiskiem zewnętrznym, stanowiąc zarazem źródło niezbędnych składników mineralnych do budowy kośćca pisklęcia. Cieńsza i bardziej porowata skorupa przyczynia się do szybszego wyparowywania wody w początkowym okresie inkubacji, co może powodować zamieranie zarodków, a zbyt mała jej przepuszczalność wpływa na ich niedotlenienie.

Powodem niskich wskaźników wylęgowości może być również niewłaściwe żywienie kogutów, zły stan ich zdrowia, nie zgodna ze standardami masa ciała i niewłaściwy stosunek samców do samic. Jako podstawową zasadę należy przyjąć, że koguty muszą dominować nad kurami i powinny ważyć około 140 % masy ciała kur. Właściwa, zgodna ze standardem masa ciała i wysoki stopień wyrównania zarówno kogutów jak i kur w połączeniu ze stymulacją światłem ma na celu osiągnięcie zsynchronizowanej dojrzałości płciowej, co w efekcie daje dobre wyniki produkcyjne i wylęgowości. Kury z zbyt niską masą ciała produkują mniejsze i gorzej wyrównane jaja, z których wylęga się około 60% piskląt wobec oczekiwanych 85%. Tymczasem kury z nadwagą produkują mniej jaj o większej masie. Naukowo dowiedziono, że wielkość jaja przeznaczonego do wylęgu jest niezmiernie ważną cechą wpływającą na wskaźniki wylęgowości. Jaja o nieodpowiedniej masie mają najczęściej niewłaściwy stosunek żółtka do białka. Z takich jaj może także intensywniej odparowywać woda, co powoduje nadmierne zagęszczenie ich treści i trudności z przyswojeniem przez zarodek składników pokarmowych. Czas inkubacji jaj dużych jest dłuższy niż jaj małych, co oddziałuje na rozsynchronizowanie klucia, dlatego istotne jest ujednolicenie masy jaj wylęgowych.

Ważnym czynnikiem, decydującym o wartości biologicznej jaj wylęgowych, jest zdrowotność kur. Wiadomo, że zdrowe kury produkują lepszej jakości jaja wylęgowe. Stwierdzono, że wskutek zakażenia kur Salmonellą w niektórych rodach wskaźniki wylęgowości ulegają obniżeniu nawet o 10%.

Autor:  Dr inż. Anna Wilkanowska

Facebook Comments