Home Artykuły JAK WZMOCNIĆ UKŁAD ODPORNOŚCIOWY ŚWIŃ?
JAK WZMOCNIĆ UKŁAD ODPORNOŚCIOWY ŚWIŃ?

JAK WZMOCNIĆ UKŁAD ODPORNOŚCIOWY ŚWIŃ?

0
0

Układ odpornościowy świń zaczyna się rozwijać już we wczesnym etapie życia płodowego. Jest on niezwykle złożonym i wyspecjalizowanym systemem zorganizowanym w centralnych (grasica, szpik kostny) oraz obwodowych (węzły limfatyczne, śledziona, MALT, migdałki oraz układ odpornościowy skóry) narządach i tkankach. To właśnie w nich ma miejsce:

  1. produkcja i różnicowanie limfocytów,
  2. wychwytywanie antygenu,
  3. inicjacja odpowiedzi immunologicznej.

Odporność może być wrodzona (naturalna, nieswoista) bądź nabyta (swoista). Są to różne typy odporności, jednakże są one mocno ze sobą połączone oraz zależne od siebie. Różnicą pomiędzy odpornością wrodzoną i swoistą jest między innymi zdolność do późniejszego ustanowienia długotrwałej pamięci po kontakcie z konkretnym patogenem. Pierwsza z wymienionych, czyli odporność nieswoista to obrona organizmu, która nie wynika z uprzedniego zakażenia określonym zarazkiem. Wpływ na odporność nieswoistą, ma odziedziczona sprawność mechanizmów obronnych, warunki środowiskowe (złe warunki mikroklimatyczne i higieniczne pomieszczeń, błędy żywieniowe, błędy w utrzymaniu i postępowaniu ze zwierzętami) zaburzenia hormonalne i genetyczne oraz stres. Tymczasem odporność swoista powstaje na skutek kontaktu układu immunologicznego organizmu z zarazkiem. Dzieli się ona na 2 typy odporności (komórkową i humoralną), które mogą być odpornością czynną i bierną, uzyskiwaną w sposób naturalny lub sztuczny. Odporność czynna nabywana jest przez świnie naturalnie po przebyciu zakażenia podklinicznego bądź klinicznie jawnego, a w sposób sztuczny po szczepieniu. Tymczasem odporność bierna naturalnie nabywana jest dzięki przekazywaniu przeciwciał z siarą loch, bądź w sposób sztuczny, poprzez zastosowanie surowicy odpornościowej.

Przedstawione informacje mają charakter przede wszystkim naukowy dlatego warto podkreślić, że odpowiednio działający układ odpornościowy w znacznym stopniu wpływa na opłacalność prowadzonej produkcji świń. Stwierdzono istnienie szerokiej gamy czynników, które wzmacniają działanie układu immunologicznego i przez co oddziałują na zdrowotność i w następnej kolejności na produkcyjność zwierząt.

PROBIOTYKI

Probiotyki są dodatkami paszowymi, które z roku na rok zyskują na popularności. Podawanie ich zwierzętom jest jak najbardziej uzasadnione, ponieważ rezultaty ich stosowania w suplementacji pasz potwierdzają ich pozytywny wpływ na funkcjonowanie organizmu. Czym zatem są probiotyki?

Osobom, które jeszcze nie spotkały się z tym określeniem, warto wyjaśnić, że probiotyki (od greckich słów pro bios – dla życia.) definiowane są najczęściej jako preparaty zawierające żywe i/lub martwe mikroorganizmy dodawane do paszy. Do produkcji probiotyków wykorzystuje się bakterie kwasu mlekowego (m.in. takie szczepy jak: Lactobacillus acidophilus, Lactobacillus casei, Lactobacillus plantarum, Lactobacillus lactis, oraz Bifidobacterium bifidum, Pediococcus acidilacti, Enterococcus faecium, Bacillus subtilis, Bacillus toyoi), a także niektóre gatunki drożdży (np. Saccharomyces cerevisiae, Saccharomyces boulardi), które wpływają korzystnie na metabolizm bakterii mlekowych i na ich wzrost poprzez produkcję witamin z grupy B. Ponadto probiotyki to dodatki, które:

  • pozwalają na zachowanie równowagi flory jelitowej,
  • wspomagają fizjologiczne funkcje układu pokarmowego związane z trawieniem i wchłanianiem substancji odżywczych,
  • wywierają dodatni wpływ na wzrost i rozwój zwierząt.

Probiotyki wzmacniają także system odpornościowy świń. Szczepy probiotyczne tworzą biofilm pokrywający nabłonek jelitowy, który staje się barierą zwiększającą odporność oraz stanowiącą mechaniczną przeszkodę dla infekcji. Co więcej, przyczyniają się one do właściwego funkcjonowania i różnicowania się podstawowych populacji komórek układu immunologicznego takich, jak: komórki dendrytyczne, makrofagi, limfocyty T, limfocyty B.

PREBIOTYKI

Prebiotyki to substancje aktywujące namnażanie korzystnych bakterii oraz nieulegające trawieniu enzymatycznemu w żołądku oraz jelicie cienkim. Prebiotyki wpływają na skład mikroflory jelitowej oraz jej aktywność metaboliczną. Najczęściej stosowanymi prebiotykami są poli- i oligosacharydy, do których należą inulina, fruktooligosacharydy, które są zawarte w roślinach (np. cykoria, szpinak, karczochy), mannanooligosacharydy otrzymywane ze ścian komórkowych drożdży (Saccharomyces cerevisiae). Ponadto do prebiotyków zaliczana jest laktuloza będąca polimerem fruktozo-glukozowym, powstającym w trakcie przemian laktozy. Bardzo istotną grupę prebiotyków stanowią również β-1,3/1,6-D-glukany z długimi rozgałęzionymi łańcuchami bocznymi, które wykazują silne właściwości immunostymulujące. Mogą one być wykorzystywana w immunoprofilaktyce chorób zakaźnych zwierząt, zwłaszcza w okresie zwiększonej ich zapadalności na zakażenia wirusowe i bakteryjne, np. w okresie odsadzeniowym u świń.

ZIOŁA

W Polsce badania nad zastosowaniem ziół w żywieniu świń rozpoczęto w latach 80. minionego wieku. Wynikało to z znacznego wzrostu liczebności stad, związanego z prowadzoną na dużą skalę przemysłową produkcją wieprzowiny. Jednakże preparaty ziołowe zaczęły cieszyć się zainteresowaniem dopiero od momentu wprowadzenia zakazu stosowania antybiotykowych stymulatorów wzrostu, czyli od 2006 roku. Zaobserwowano, że niektóre z ziół posiadają w swym składzie liczne substancje czynne, które wykazują się tym samym działaniem, co substancje syntetyczne. Zioła można stosować pojedynczo, lub w mieszankach; świeże lub wysuszone; jako napar, susz. Jednak najlepsze rezultaty odnotowuje się stosując ekstrakty roślinne połączone w kilkugatunkowe kompozycje. Zioła wpływają korzystnie na zdrowotność świń oraz poprawę wyników produkcyjnych. Ponadto stwierdzono, że niektóre z ziół mogą wykazywać działanie immunostymulujące np. żeń-szeń, czosnek, aloes, arnia górska, oregano, pokrzywa, mniszek lekarski, jeżówka. Podawanie ekstraktu z jeżówki samicy w czasie ciąży i karmienia ma wpływ na samą lochę, jak i na pochodzące od niej potomstwo. Zaobserwowano, że u jednodniowych prosiąt od loch względem, których zastosowano jeżówkę stężenie immunoglobulin IgG i IgA było wyższe niż u tych pochodzących od samic, którym nie podawano wspomnianego zioła. Działanie wyciągu jeżówki wynika z obecności w jej składzie wielu substancji czynnych, np. kwasu cychorynowego, echinakozydu, kwasu chlorogenowego i izochlorogenowego, werbaskozydu i cynaryny, frakcji polisacharydów (heteroksylanów i arabinoramnogalaktanów) oraz frakcji alkamidów.

Autor:  Dr inż. Anna Wilkanowska

Facebook Comments