Home Artykuły JESIENNY TERMIN NAWOŻENIA DRZEW OWOCOWYCH
JESIENNY TERMIN NAWOŻENIA DRZEW OWOCOWYCH

JESIENNY TERMIN NAWOŻENIA DRZEW OWOCOWYCH

0
0

Zabiegi pozbiorcze są coraz częstszą praktyką sadowników. Czas pomiędzy zakończeniem zbioru owoców z drzew, a opadnięciem liści warto przeznaczyć na dokarmienie roślin. Takie zabiegi przyczyniają się do lepszego przezimowania sadu

. Prawidłowe jesienne nawożenie drzew owocowych jest również gwarancją uzyskania wysokich i dobrych jakościowo plonów w przyszłym roku. Należy jednak pamiętać, że jesienne nawożenie drzew i krzewów owocowych stosuje się jeszcze przed nastaniem mrozów. Przy stosunkowo łagodnej pogodzie nawozy dobrze rozpuszczają się i trafiają bez problemu do stref korzeniowych drzew i krzewów. Co więcej, racjonalne nawożenie sadów należy opierać na analizie gleby, która powinna być wykonywana nie rzadziej niż raz na 4 lata. Wynik analizy gleby odzwierciedla poziom zawartości poszczególnych składników pokarmowych oraz pozwala na utrzymanie gleb w dobrej kulturze i na zrównoważone nawożenie zgodnie z zasadą wzajemnej zgodności (ang. cross compliance). Nawożenie oparte na analizie gleby eliminuje nadmierne, szkodliwe kumulowanie się pierwiastków w drzewach, a tym samym umożliwia wyprodukowanie zdrowych owoców. Sadownicy, którzy uważają że przeprowadzanie systematycznej analizy gleby jest zbyteczne powinni zdawać sobie sprawę, że nieprawidłowe lub nadmierne nawożenie powoduje obniżenie jakości owoców, ich zdolności przechowalniczych oraz zwiększenie podatności na choroby.

Poza wykonaniem analizy gleby należy sprawdzić również jej odczyn, który:

  1. jest jednym z kluczowych czynników mających wpływ na powodzenie uprawy,
  2. decyduje o właściwym przyswajaniu składników pokarmowych przez drzewa podczas wegetacji,
  3. gwarantuje odpowiednią strukturę gleby,
  4. oddziałuje na właściwości retencyjne gleby,
  5. ma wpływ na rozwój organizmów żywych (roślinnych i zwierzęcych) bytujących w warstwie powierzchniowej gleby, których obecność wpływa na jej żyzność.

Należy pamiętać, że na kwasowość powstającą w wyniku strat wapnia, wyjątkowo narażone są gleby, na których znajdują się uprawy sadownicze. Optymalizacja odczynu gleby jest możliwa dzięki wapnowaniu.

 

ZABIEG WAPNOWANIA

Ma on za zadanie doprowadzenie odczynu gleby do możliwie najkorzystniejszego dla uprawianego gatunku. Biorąc po uwagę wyjątkowość uprawy wymieszanie nawozu z podłożem w sadzie nie jest proste, dlatego najbardziej optymalnym terminem wapnowania jest jesień. Dzięki temu jony wapnia będą mieć odpowiednią ilość czasu, aby do rozpoczęcia nowego sezonu wegetacyjnego przeniknąć do korzenia. Konieczność wapnowania określa się na podstawie typu gleby oraz jej analizy chemicznej. Na glebach lekkich stosuje się często wapno węglanowe, zaś na grunty średnie i ciężkie polecane są nawozy tlenkowe o szybkim działaniu.

 

MOCZNIK

Nawożenie mocznikiem przeprowadza się zazwyczaj pod koniec października. Oprysk mocznikiem polecany jest w latach obfitego plonowania i w warunkach niewystarczającego odżywienia roślin azotem w okresie wegetacji. Mocznik stosowany dolistnie jesienią nie pobudza już wzrostu pędów, nie prowadzi więc do uszkodzeń mrozowych pędów i pąków kwiatowych. Jest on szybko pobierany przez zimujące organy rośliny, co wiosną umożliwia intensywny wzrost i rozwój drzew. Ponadto w sadzie jabłoniowym jesienny (po pierwszych przymrozkach) oprysk 5% roztworem mocznika ma duże znaczenie w ograniczaniu infekcji pierwotnej parcha jabłoni. Opryskiwanie przyspiesza rozkład liści i daje optymalne efekty w zakresie ograniczania liczby zarodników parcha.

 

POTAS

Potas należy do najdroższych składników w nawozach, a dobrze plonujące drzewa wymagają znacznych jego ilości. Obecność potasu w glebie jest niezbędna do prawidłowego wzrostu owoców, a zwłaszcza ich wybarwienia i jędrności. Nawożenie potasowe tradycyjnie prowadzone jest w sadach jesienią. Optymalne dawki nawozów potasowych powinny zależeć od zasobności gleby i jej typu. Jesienne nawożenie potasem poleca się na glebach średnich i ciężkich, przy bardzo niskiej zawartości przyswajalnego potasu w glebie i w przypadku stosowania soli potasowej. Na glebie ciężkiej bardzo ubogiej w potas, celowe jest zastosowanie nawet 200 kg/ha K2O. W związku z tym że potas jest pierwiastkiem dość łatwo wypłukiwanym w głąb gleby nie powinno się go stosować jesienią na glebach słabych, piaszczystych lub piaskach gliniastych, zawierających mało substancji organicznych i części spławianych. Ponadto istnieje zalecenie by drzewa pestkowe nawozić siarczanem potasu. Ma to duże znaczenie przy wysokich potrzebach nawozowych w stosunku do potasu. W sadach drzew pestkowych można również użyć soli potasowej. Tymczasem do nawożenia drzew ziarnkowych można użyć zarówno nawozów chlorkowych (soli potasowej), jak i siarczanowych.

 

FOSFOR

Zaopatrzenie drzew w fosfor na prawidłowym poziomie jest niezbędnym warunkiem uzyskania jędrnych owoców o oczekiwanej wielkości i optymalnym wybarwieniu. Poza tym, fosfor zapobiega chorobom atakującym w trakcie przechowywania, np. gorzkiej zgniliźnie. Rośliny pobierają fosfor przede wszystkim z rozpuszczalnych w roztworze glebowym ortofosforanów. Wysokie wymagania odnośnie zaopatrzenia w fosfor mają m.in.: jabłoń, brzoskwinia, morela, nektaryna. Na jabłoniach brak fosforu objawia się ciemnymi szaro-zielonymi liśćmi i pędami, ograniczonym wzrostem pędów i liści, zamieraniem pąków, matowymi i pozbawionymi jędrności owocami.

Fosfor w bardzo niewielkim stopniu przemieszcza się w głąb gleby dlatego efektywne zaopatrzenie drzew w niego w czasie użytkowania sadu może być niełatwe. Z tej przyczyny podstawowe nawożenie fosforem powinno zostać wykonane przed założeniem sadu. Poważnym ograniczeniem w kontekście dostępności fosforu przez drzewa jest również wysoka kwasowość gleby. Stwierdza się, że na glebach o pH < 5,5 ilość fosforu w formach dostępnych dla korzeni drzew raptownie spada. Fosforem nawozi się najczęściej wczesną wiosną bądź późną jesienią. Do nawożenia fosforem zaleca się użyć nawozów rozpuszczalnych w wodzie, do których zalicza się superfosfat prosty oraz potrójny.

 

BOR

Bardzo ważnym mikroelementem w odżywianiu roślin sadowniczych jest bor. W roślinie wpływa on na: prawidłowy wzrost organów generatywnych, kwitnienie, procesy oddychania i gospodarkę wodną, przemiany węglowodanów, kształtowanie się jakości plonu. Co więcej, w roślinach sadowniczych zawartość boru oddziałuje pozytywnie na proces zapłodnienia. W glebie najwięcej boru występuje w przyrodzie pod postacią borokrzemianów, które nie mają istotnego wpływu na zawartość rozpuszczalnego boru w glebie. Ponadto duża część boru występuje w glebie w związkach organicznych. Bor jest najbardziej deficytowym składnikiem w glebach Polski. W największym zagłębiu sadowniczym Europy większość gleb cechuje się niskim poziomem przyswajalnego boru (średnio od 0,4 do0,8 mg B/100 g gleby). Objawy niedoboru boru to m.in.:

  • nieprawidłowy rozwój pąków kwiatowych,
  • zamieranie kwiatów (szczególnie u grusz),
  • wąskie, kruche liście wierzchołkowe, często chlorotyczne, z nekrozami na brzegach,
  • ograniczony wzrost pędów, który może dochodzić do zamierania wierzchołków pędów,
  • zniekształcone, ordzawione, skorkowaciałe owoce, które często są mało smaczne, wykazują tendencję do wcześniejszego dojrzewania i opadania,

Jesienne opryskiwanie borem ma za zadanie wzmocnić pąki kwiatowe. Zastosowany w formie oprysku bor jesienią szybko przemieszcza się do zdrewniałych części drzewa, po czym jest on znowu wykorzystywany wczesną wiosną przez rozwijające się pąki, kwiaty i zawiązki owocowe. Dawki nawozów borowych stosowanych dolistnie w okresie jesiennym wynoszą 4-20 kg lub l/ ha. Jednakże w sadach, w których są bardzo wysokie plony owoców oraz w sadach, w których drzewa były podtopione oprócz nawożenia dolistnego należy zastosować nawożenie doglebowe borem. Zabieg nawożenia doglebowego borem przeprowadzić trzeba co najmniej 4 tygodnie przed bądź 4 tygodnie po wapnowaniu sadu.

Autor:  Dr inż. Anna Wilkanowska

Facebook Comments