Home Artykuły Metody oceny jakości kiszonki – ocena organoleptyczna
Metody oceny jakości kiszonki – ocena organoleptyczna

Metody oceny jakości kiszonki – ocena organoleptyczna

0
0

Wzrost wydajności krów mlecznych wymaga od hodowcy szczególnej kontroli procesu sporządzania kiszonki, jakości zadawanych pasz, znajomości ich wartości pokarmowej oraz bilansowania skarmianych pasz. Krowy o wysokiej wydajności mlecznej są najbardziej narażone na niedostateczne pokrycie potrzeb żywieniowych, zaburzenia w funkcjonowaniu układu pokarmowego, choroby metaboliczne oraz krótszy okres użytkowania.

Warunkiem uzyskania dobrej jakości kiszonki jest ścisłe przestrzeganie wszystkich zasad począwszy od nawożenia, poprzez termin koszenia, dokładne rozprowadzenie dodatków kiszonkarskich w silosie, szybkie napełnianie zbiornika, zapewnienie warunków beztlenowych oraz osiągnięcie optymalnego pH (4,0-4,2). Zakiszanie biomasy umożliwia przedłużenie przydatności pasz stosowanych w żywieniu zwierząt gospodarskich. Kwasy organiczne powstałe podczas fermentacji obniżają pH zielonki doprowadzając do konserwacji oraz zabezpieczenia jej przed rozwojem grzybów i pleśni.

Ocena organoleptyczna (kolor, smak, zapach, struktura) kiszonki dostarcza nam wstępnych informacji na temat analizowanej paszy.

Kolor jest pierwszą dostrzegalną cechą kiszonki, w dużej mierze zależy od zakiszanego materiału. Kiszonki ze świeżych zielonek mają kolor oliwkowozielony, z traw podsuszonych ciemniejszy. Widoczne białe plamy wskazują na obecność grzybów pleśniowych, taka pasza absolutnie nie może trafić na stół paszowy dla zwierząt. Zbyt wysoka temperatura zielonki podczas procesu zakiszania doprowdza do reakcji aminokwasów z cukrami, w konsekencji obniżona zostaje strawność białka, a kiszonka posiada ciemnobrunatną barwę i charakterystyczny mioodowy zapach.

Prawidłowo przygotowana kiszonka posiada przyjemny, lekko kwaskowaty zapach i smak. Wszelkie odstępstwa od wzorca powinny być dla hodowcy sygnałem alarmowym. Kiszonki wodniste charakteryzują się octowym zapachem, zapach stęchły występuje w kiszonkach porażonych pleśnią. W kiszonce o zbyt kwaśnym smaku nastąpić mógł intensywny rozwój bakterii kwasu octowego.

Kiszonka powinna zachować strukturę materiału, z którego została sporządzona. Odpowiednia długość cząstek pasz objętościowych zapewnia mechaniczne podrażnienie przedżołądków krowy czego efektem jest odłykanie oraz ponowne przeżuwanie i mieszanie ze śliną treści pokarmowej. Zbytnio rozdrobniona kiszonka zaburza odruch przeżuwania, stwarza ryzyko kwasicy, kulawizn oraz problemów w funkcjonowaniu żwacza. Niezbędne do analizy struktury dawki pokarmowej dla bydła są sita pensylwańskie. Cztery sita, o zróżnicowanych średnicach oczek, rozdzielają paszę pod względem wielkości cząstek. Proporcje pomiędzy pozostałościami na poszczególnych sitach dostarczają informacji o stukturze dawki pokarmowej i jej przydatności w żywieniu bydła.

„Klucz królewski” jest pięciostopniową skalą oceny jakości paszy. Suma za poszczególne cechy organoleptyczne paszy określa jakość kiszonki: bardzo dobrą, dobrą, zadowalającą, mierną i złą.

 

Tab. Ocena organoleptyczna kiszonek wg klucza królewieckiego

Właściwości kiszonki Punkty
1. Zapach
przyjemny, owocowy, świeżego chleba 3
silnie kwaśny, zalatujący alkoholem, pleśniowy, nieco stęchły 2
nieprzyjemny, przykry 1
Zapach fekalii, kwasu masłowego 0
2. Smak
przyjemny, lekko kwaśny 4
kwaśny, nieco drażniący 3
silnie kwaśny, szczypiący, ostry 2
nieprzyjemny, drażniący, gorzki, mdły 1
zgniły, zepsuty, bardzo mdły 0
3. Barwa
jasno – do ciemnozielonej, zbliżona do rośliny świeżej 4
żółtawozielona, lekko żółta 3
ciemno do jasnooliwkowej 2
jasnożółta, żółta z ciemnymi plamami 1
prawie czarna, brunatna 0
4. Struktura
bardzo dobrze zachowana, jak w materiale wyjściowym 4
dobrze zachowana, zbliżona do materiału wyjściowego 3
początek rozkładu tkanek, nieco mazista wierzchem 2
rozłożona, miękka mazista 1
zupełnie rozłożona, papkowata, gnijąca 0

 

Suma punktów Jakość kiszonki
14-15 bardzo dobra
12-13 dobra
10-11 zadawalająca
8-9 mierna
0-7 zła

Dobrej jakości pasza charakteryzuje się wysoką strawnością oraz smakowitością, powinna dostarczać wszystkich składników pokarmowych. Ma to bezpośrednie przełożenie na zdrowie i wskaźniki produkcyjne zwierząt.

Autor: Mgr inż. Martyna Wilk

Facebook Comments