Home Artykuły Mocznik w żywieniu bydła
Mocznik w żywieniu bydła

Mocznik w żywieniu bydła

0
0

W żywieniu bydła mlecznego hodowcy często spotykają się z deficytem białkowym. Pokrycie zapotrzebowania na energię i białko wymaga największego wkładu finansowego, dlatego wielu hodowców decyduje się na  zastąpienie części białka surowego – mocznikiem. Mocznik i jego pochodne (związki azotowe niebiałkowe) to dodatki paszowe, które umożliwiają dokładne zbilansowanie dawki pokarmowej.

Pasze, którymi skarmiane są przeżuwacze rozkładane są przez bakterie i pierwotniaki bytujące w żwaczu. Mocznik po rozłożeniu staje się źródłem łatwo przyswajalnego amoniaku, który wykorzystywany jest przez bakterie do budowy własnego białka. Należy podkreślić, że pasze również zawierają w swoim składzie związki azotowe niebiałkowe (nawet do 50% białka ogólnego w niedojrzałych zielonkach nawożonych azotem). Źródło amoniaku nie wpływa na jego wykorzystanie przez mikroorganizmy żwacza, jednakże przy nadmiarze łatwo degradowalnego białka mikroorganizmy mogą być niewystraczająco efektywne w wykorzystywaniu dostępnego amoniaku do budowy własnego białka. Amoniak powstały w żwaczu dostaje się przez ścianę żwacza do krwioobiegu, a z krwią do wątroby gdzie przekształcany jest w mocznik. Następnie powraca do żwacza ze śliną lub jest wydalany z moczem, utracie ulega około 80% amoniaku pochłanianego w żwaczu. Powoduje to straty ekonomiczne zwiększając koszty żywienia oraz negatywnie wpływa na środowisko naturalne. Przy bardzo wysokim stężeniu amoniaku zdolność wątroby do konwersji tego związku do mocznika jest mniejsza.

Nieodpowiednie stosowanie mocznika i jego pochodnych może powodować zatrucia przeżuwaczy, a zwiększone stężenie amoniaku we krwi może doprowadzić do śmierci zwierzęcia. Toksyczne stężenie amoniaku dla krów mlecznych to 2 mg / 100 ml krwi. Objawy zatrucia zauważyć można już po 30 minutach od pobrania mocznika, wystąpić mogą problemy z oddychaniem, drgawki oraz nieskoordynowane ruchy, drżenie skóry i mięśni oraz nadmierne wydzielanie śliny.

Roztwory obniżające pH żwacza w ilości 1l / 100 kg masy ciała zwierzęcia mogą złagodzić objawy zatrucia (niższe pH powoduje zmianę aktywnej formy amoniaku do mniej aktywnej). Zastosowanie wlewki do żwacza, 30-50l zimnej wody, obniży temperaturę żwacza jednocześnie zmniejszając hydrolizę mocznika i koncentrację amoniaku w żwaczu.

Podczas stosowania mocznika w żywieniu przeżuwaczy należy przestrzegać podstawowych zasad. Dzienna dawka nie powinna przekraczać 30 g mocznika na 100 kg masy ciała zwierzęcia, najbezpieczniejsza dawka dla krów mlecznych to 100 – 150 g mocznika na dobę. Jeśli koncentracja białka ogólnego w 1 kg suchej masy dawki przekracza 13% należy ograniczyć dodatek mocznika. Nie należy stosować mocznika w postaci płynnej, a wprowadzenie go do dawki pokarmowej powinno być stopniowe, aby przyzwyczaić bakterie żwaczowe.

Autor: Mgr inż Martyna Wilk

 

Facebook Comments