Home Artykuły MONITOROWANIE I ZWALCZANIE CHOROBY AUJESZKYEGO
MONITOROWANIE I ZWALCZANIE CHOROBY AUJESZKYEGO

MONITOROWANIE I ZWALCZANIE CHOROBY AUJESZKYEGO

0
0

Pierwszy przypadek wystąpienia na terytorium Polski choroby Aujeszkyego miał miejsce w 1958 r. i dotyczył zwierząt futerkowych. W następnym roku odnotowano pojawienie się tej choroby u świń. Badania mające na celu wykrycie wirusa choroby były prowadzone wyrywkowo od połowy lat 60 minionego wieku, natomiast od roku 1990 zaczęły odbywać się systematycznie. O szybkości rozprzestrzeniania się choroby może świadczyć zwiększająca się liczba stad nią dotkniętych. W latach 2006 i 2007 było ich 8, a w okresie od 2008 do 2011 roku już 18 694. W późniejszych latach liczba ta zaczęła spadać. Dane dotyczące lat 2015 i 2016 wskazują na obecność wirusa w 107 stadach.

Obowiązujący obecnie program zwalczania i monitorowania choroby Aujeszkyego u świń dotyczący lat 2018 – 2020 został opracowany zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 stycznia 2015 r. (Dz. U. poz. 189). Program obejmuje wszystkie zarejestrowane stada świń z wyjątkiem dzików. Jego celem jest uznanie przez Komisję Europejską całego lub części terytorium Polski za obszar wolny od choroby Aujeszkyego u świń.

W ubiegłych latach (2008-2011) prowadzono badania serologiczne w oparciu o pobierane trzykrotnie od każdego osobnika próbki krwi. W stadach mających status wolnych od wirusa choroby Aujeszkyego, wolnych od wirusa choroby Aujeszkyego – szczepionych oraz urzędowo wolnych od wirusa prowadzono badania w ramach stałego monitoringu choroby. W latach późniejszych (2012 – 2016) kontynuowano stały monitoring choroby, a w stadach niespełniających warunków objęcia stałym monitoringiem prowadzono badania serologiczne pobierając trzykrotnie krew. Jeżeli dany region został określony jako wolny od wirusa choroby Aujeszkyego podejmowano badania odpowiednie dla stada mającego status zawieszonego lub podejrzanego o zakażenie. W 2015 roku wprowadzono urzędowy zakaz szczepienia świń przeciwko chorobie Aujeszkyego. W ramach obecnego programu przewidziane
jest kontynuowanie badań właściwych dla stałego monitorowania choroby Aujeszkyego.

Stały monitoring prowadzi się we wszystkich stadach uznanych za urzędowo wolne od choroby na obszarach nieuznanych oraz uznanych za wolne od choroby. Badanie dokonywane jest raz w roku kalendarzowym w odstępach 3 do 12 miesięcy. Liczba świń, od których są pobierane próbki jest ustalana zgodnie z wytycznymi zawartymi w tabeli 1. Sposób ten pozwala na wykrycie wirusa z 95% prawdopodobieństwem.

 

Tabela 1. Liczba próbek krwi do pobrania u różnych grup świń w stadach poddanych stałemu monitorowaniu choroby Aujeszkyego.

Liczba zwierząt w stadzie Lochy i knury zarodowe Tuczniki
1–10 4*) 5*)
11–25 8 10
26–100 24 40*)
101–500 26 51
501–1000 28 57
powyżej 1000 28 58

*) W przypadku mniejszej liczby świń próbki pobiera się od wszystkich zwierząt.

W przypadku stałego monitorowania choroby, wszystkie lochy w stadzie z zaburzeniami rozrodu (poronienia, mumifikacje płodów, martwe prosięta lub żywe, ale osłabione) poddawane są diagnostyce pod kątem choroby Aujeszkyego. Ponadto wprowadzane do stad na terytorium Polski nowe zwierzęta muszą pochodzić z państw upoważnionych przez Komisję Europejską do eksportu świń na teren Unii Europejskiej oraz posiadać odpowiednie świadectwo zdrowia.

Stały monitoring choroby w centrach pozyskiwania nasienia w regionach nie uznanych urzędowo za wolne od choroby polega na zbadaniu co 3 miesiące 25% świń znajdujących się w danym ośrodku, tak aby w ciągu roku zostały przebadane wszystkie zwierzęta.

Zawieszenie statusu stada wolnego od choroby ma miejsce, gdy w stadzie urzędowo wolnym wystąpi podczas monitoringu przynajmniej jeden dodatni wynik badania lub na skutek wprowadzeniu zwierzęcia bądź materiału biologicznego niespełniającego odpowiednich wymagań zdrowotnych oraz gdy z winy właściciela zwierząt niemożliwe jest pobranie próbek do badań. Następstwem jest wydanie zakazów:

– wystawianie świadectw zdrowia dla zwierząt ze stada,

– przemieszczania świń, oraz ich zarodków, komórek jajowych i nasienia do lub ze stada,

– wykorzystywania knurów do krycia naturalnego.

Ponadto obowiązują nakazy:

– uboju lub zabicia zwierząt posiadających dodatni wynik badania,

– przeprowadzenia badania serologicznego osobników mających kontakt z chora świnią
oraz wszystkich ze stada podstawowego,

– ponownego badania serologiczne po minimum 30 dniach od pierwszego badania,

– odkażania i oczyszczania miejsc przebywanie świń, środków transportu oraz miejsc składowania gnojowicy i gnojówki.

Wszystkie stada mające kontakt ze stadem, w którym wykryto chorobę oraz położone w promieniu 5 km od niego objęte są dochodzeniem epizootycznym, w ramach którego wykonywane są badania kliniczne i serologiczne.

Stada nowo powstające lub odtwarzane maja nieznany status epizootyczny. Powiatowy lekarz weterynarii może podjąć decyzję o nadaniu takiemu stadu statusu, jakie posiadało stado, z którego pochodzą nowoprzybyłe zwierzęta. Jeżeli nie będzie to status urzędowo wolny od choroby także w tym przypadku występuje zakaz wystawiania świadectw zdrowia oraz migracji ze stada zwierząt, ich nasienia, zarodków i komórek jajowych. Obowiązuje także nakaz badań serologicznych zgodnie z wytycznymi przedstawionymi w tabeli 2.

Tabela 2. Liczba próbek krwi do pobrania od świń z każdego obiektu hodowlanego w gospodarstwie
w stadach podejrzanych o zakażenie wirusem choroby Aujeszkyego.

 

Liczba zwierząt w stadzie Wszystkie grupy zwierząt
1–10 od wszystkich zwierząt
11–25 od wszystkich zwierząt
26–100 78*)
101–500 129
501–1000 138
powyżej 1000 143

*) W przypadku mniejszej liczby świń próbki pobiera się od wszystkich zwierząt.

Podobnie jak we wcześniej opisanych przypadkach, pojawianie się pozytywnego wyniku badania skutkuje zakazem przemieszczania świń oraz pochodzącego od nich materiału biologicznego i wystawiania świadectw zdrowia. Ponadto ma miejsce ubój zwierząt oraz oczyszczanie i odkażenie gospodarstwa. Przy braku możliwości wykonania badań z winy właściciela stada, powiatowy lekarz weterynarii może wydać decyzję o uboju lub zabiciu całego stada bez prawa do odszkodowania.

Autor: Anna Balakowska

 

 

 

 

Facebook Comments