Home Artykuły PRZYCZYNY I EWENTUALNE KONSEKWENCJE WYCOFANIA LINURONU
PRZYCZYNY I EWENTUALNE KONSEKWENCJE WYCOFANIA LINURONU

PRZYCZYNY I EWENTUALNE KONSEKWENCJE WYCOFANIA LINURONU

0
0

W Unii Europejskiej dąży się do tego aby produkcja żywności stała się jak najbardziej ekologiczna i tym samym miała pozytywny wpływ na zdrowotność konsumentów.

W trosce o bezpieczeństwo ludzi i środowiska naturalnego wiele substancji aktywnych stosowanych przez rolników w ochronie roślin zostało zakwalifikowanych do zastąpienia bądź wycofania. Z drugiej strony plantatorzy, niemal z roku na rok, tracą możliwość pełnej ochrony swoich upraw przed chwastami, chorobami oraz szkodnikami. W dniu 10 lutego 2017 roku Komisja Europejska podjęła decyzję w sprawie nieodnowienia zatwierdzenia substancji czynnej linuron. Zgodnie z art.46 rozporządzenia (WE) nr 1107/2009 dodatkowy okres na zużycie zapasów środków ochrony roślin zawierających wspomnianą substancję czynną upływa najpóźniej z dniem 3.06.2018 r. Z kolei okres na zużycie istniejących zapasów środka ochrony roślin dla sprzedaży i dystrybucji minął 3 grudnia 2017 r.

CO NIECO O LINURONIE

W Polsce linuron zarejestrowano 50 lat temu. Pobierany jest on głównie przez korzenie roślin (w mniejszym stopniu przez liście) skąd wraz z prądem transpiracyjnym transportowany jest do liści. W wyniku jego działania dochodzi do wstrzymania wzrostu chwastów oraz żółknięcia i pojawienia się nekroz obejmujących stopniowo całą roślinę. Linuron zaburza proces fotosyntezy poprzez hamowanie przypływu elektronów w fotosystemie II. Ponadto działa on stosunkowo wolno, gdyż pierwsze symptomy obserwuje się zwykle po kilkunastu dniach od zastosowania. Herbicydy, których substancją aktywną jest linuron, stosuje się po wschodach, co najmniej 4–5 godzin przed spodziewanym deszczem. Zastosowany w późniejszych fazach rozwojowych chwastów niszczy mniej efektywnie. Skuteczność linuronu zależy również od warunków siedliskowych. W badaniu przeprowadzonych w Czechach dokonano porównania działania preparatu posiadającego w składzie linuron w glebach o różnej wilgotności. Zaobserwowano, że stopień zniszczenia komosy białej i szczyru rocznego na stanowisku wilgotnym był bardzo dobry (90-100%), tymczasem na stanowisku o niskiej wilgotności efektywność zwalczania wymienionych gatunków spadła i nie przekraczała 10%. Ponadto linuron wykazuje niewielką mobilność w glebie, co ze względu na jego rozpuszczalność w wodzie może doprowadzić do zanieczyszczenia warstw wodonośnych. Herbicyd ten stymuluje rozwój bakterii i promieniowców, hamuje wzrost grzybów w glebie i uprawach roślin strączkowych, co skutkuje także spadkiem aktywności bakterii brodawkowych.

GDZIE STOSUJE SIĘ HERBICYDY NA BAZIE LINURONU

Linuron występuje w 11 herbicydach. Jest on substancją aktywną preparatów: Afalon Dyspersyjny 450 SC, Aflex Super 450 SC, Datura 500 SC, Dongola 450 SC, Harrier 295 ZC, Hufiec 500 SC, Ipiron 450 SC, Linur 450 SC, Linurex 500 SC, Nightjar C 450 SC, Nuflon 450 SC. Linuron przeznaczony jest do zwalczania jednorocznych chwastów dwuliściennych w uprawach takich roślin jak: groch, kminek zwyczajny, kolendra siewna, koper włoski, kukurydza, len, łubin, marchew, mięta pieprzowa, pietruszka, por, rumian rzymski, seler korzeniowy, seler naciowy, słonecznik, soja, szparagi, szałwia lekarska, ziemniak. Do chwastów wrażliwych na jego działanie zalicza się gorczycę polną, gwiazdnicę pospolitą, iglicę pospolitą, komosę białą, niezapominajkę polną, pokrzywę żegawkę, rdest plamisty, sporek polny, tasznik pospolity, tobołki polne, wykę ptasią, żółtlicę drobnokwiatową.

PRZYCZYNY WYCOFANIA LINURONU

Powodów wycofania linuronu jest kilka. Po pierwsze, stwierdzono konkretne obawy odnoszące się do przekroczenia toksykologicznych wartości referencyjnych w narażeniu mieszkańców (dzieci) oraz w narażeniu operatora stosującego rozpylacz ręczny pomimo stosowania środków ochrony indywidualnej. Co więcej, wykazano wysokie ryzyko dla ptaków, dzikich ssaków, oraz niebędących przedmiotem zwalczania stawonogów i makroorganizmów glebowych. Ponadto linuron jest klasyfikowany jako substancja kategorii 1B działająca toksycznie na rozrodczość, oraz jako substancja rakotwórcza kategorii 2. Naukowo dowiedziono, że linuron zaburza funkcjonowanie układu hormonalnego, co może negatywnie wpływać na organy wewnątrzwydzielnicze ludzi, ale również organizmów niebędących przedmiotem zwalczania

SKUTKI WYCOFANIA LINURONU

Specjaliści uważają, że usunięcie herbicydów długodziałających, w tym m.in. linuronu, przyczyni się do podniesienia kosztów ochrony, a tym samym do zmniejszenia opłacalności produkcji. Zaistnieje bowiem konieczność wielokrotnego zastosowania preparatów działających krótko oraz większej liczby zabiegów. Wzrost kosztów produkcji rolniczej wynikał będzie również z wyższych cen środków opierających się na alternatywnych substancjach czynnych. Zmniejszenie liczby substancji aktywnych w ochronie roślin, do których należy linuron wiąże się z utratą lub ograniczeniem możliwości przemiennego stosowania herbicydów, zwiększeniem ryzyka kompensacji niektórymi gatunkami chwastów i wytworzeniem form tolerancyjnych lub uodpornionych na herbicydy. Rezultatem tego może być wzrost zachwaszczenia plantacji warzyw oraz zwiększenie „banku nasion” chwastów w glebie. Konsekwencją wycofania substancji aktywnych takich jak linuron może być także zmniejszenie wielkości oraz jakości uzyskiwanych plonów. Wśród potencjalnych skutków wycofania linuronu jest również rosnące zagrożenie stosowania środków ochrony roślin niezgodnie z prawem oraz wzrost zagrożeń nielegalnym importem środków ochrony roślin oraz wprowadzaniem produktów podrobionych.

Autor:  Dr inż. Anna Wilkanowska

Facebook Comments