Home Artykuły Rola włókna w żywieniu przeżuwaczy
Rola włókna w żywieniu przeżuwaczy

Rola włókna w żywieniu przeżuwaczy

0
0

Włókno jest jednym ze składników mających istotny wpływ na wartość pokarmową paszy.

Pod pojęciem włókna surowego kryją się składniki ściany komórek roślin zarówno pierwotne (celuloza – powstała w okresie wzrostu komórek), jak i wtórne wytworzone w okresie późniejszym w wyniku nakładania się na warstwę celulozy kolejnych związków lub substancji – hemicelulozy. Wyróżnić możemy:  NDF – włókno detergentowo neutralne, ADF – włókno detergentowo kwaśne oraz ADL – ligninę detergentowo kwaśną, która charakteryzuje się najmniejszą strawnością. Włókno neutralno detergentowe jest szczególnie ważne w żywieniu przeżuwaczy – nadaje paszy odpowiednią strukturę, wypełnia żwacz oraz jest źródłem energii dla mikroorganizmów. Zbyt wysoka zawartość frakcji włókna NDF i ADF w paszy świadczy o zbyt późnym zbiorze rośliny. nadmiar włókna surowego w dawce pokarmowej powoduje obniżenie koncentracji energii w jednostce paszy. Pasza jest niechętnie pobierana przez zwierzęta, a jej strawność niska, a to wiąże się z obniżeniem produkcji mleka.

Zawartość włókna surowego w suchej masie nie powinna być niższa niż 25 – 30 % dawki pokarmowej. Niedobór tego składnika może skutkować nieprawidłowościami pracy żwacza oraz zakłóceniami w procesie przeżuwania, gdyż węglowodany strukturalne pobudzają proces wydzielania śliny. Dzięki wysokiemu pH ślina działą jak bufor – przeciwdziała nagłym zmianom odczynu środowiska żwacza, zapewniając optymalne, stabilne warunki dla rozwoju i funkcjonowania znajdujących się tam drobnoustrojów celulolitycznych. Prawidłowe pH żwacza powinno mieścić się w przedziale 5,8 – 6,2. Mikroflora bytująca w żwaczu przeżuwaczy umożliwia fermentację węglowodanów strukturalnych. Produktem końcowym mikrobiologicznego rozkładu paszy są krótkołańcuchowe lotne kwasy tłuszczowe (głównie kwas octowy, kwas propionowy, kwas masłowy), które mogą pokryć nawet do 80 % zapotrzebowania energetycznego krowy. Dodatkowo wpływają na skład mleka, wydajność mleczną oraz stan zdrowia zwierząt. Włókno surowe poprzez fermentację octową, wpływa korzystnie na zawartość tłuszczu w mleku, natomiast łatwostrawne węglowodany (NFC) poprzez fermentację propionową wpływają na zawartość białka w mleku. Jednakże zbyt wysoki poziom NFC sprzyja namnażaniu się drobnoustrojów amylolitycznych, które odpowiadają za fermentację propionową i mlekową.

Krowy spędzają na przeżuwaniu około 8-9 godzin na dobę. Największa aktywność przeżuwania występuje nocą oraz w godzinach południowych w trakcie odpoczynku krów. Zmiana częstości zadawania paszy, składu dawki pokarmowej oraz systemu utrzymania krów powoduje zaburzenia tego zachowania. Problemy związane z zaburzeniem aktywności przeżuwania występują najczęściej w stadach o wysokim potencjale produkcyjnym, gdzie udział pasz treściwych w dawce pokarmowej dla krów jest wysoki. Powoduje to naturalne obniżenie zawartości włókna surowego w dawce pokarmowej. Wynikiem tego jest nadmierne obniżenie pH żwacza prowadzące do chorób metabolicznych np. kwasicy pokarmowej, a w skrajnych przypadkach do kwasicy ogólnoustrojowej, oraz zwiększenia ryzyka wystąpienia innych chorób metabolicznych np. przemieszczenia trawieńca lub problemów z racicami.

W planowaniu dawki pokarmowej niezbędne jest przestrzeganie stosunku pasz objętościowych do pasz treściwych (40 : 60 w przeliczeniu na suchą masę). Nieprawidłowo zbilansowana dawka pokarmowa może skutkować wystąpieniem chorób metabolicznych, zmniejszenia wydajności mlecznej oraz zaburzeń w rozrodzie zwierząt.

Autor: Mgr inż. Martyna Wilk

Facebook Comments