Home Artykuły Układy termiczno–wilgotnościowe i ich wpływ na zwierzęta gospodarskie
Układy termiczno–wilgotnościowe i ich wpływ na zwierzęta gospodarskie

Układy termiczno–wilgotnościowe i ich wpływ na zwierzęta gospodarskie

0
0

Zarówno temperatura jak i wilgotność powietrza mają ogromny wpływ na opłacalność produkcji zwierzęcej. Obowiązkiem hodowcy jest zapewnienie utrzymywanym zwierzętom najlepszych możliwych warunków bytowych, a więc i zapewnienie im optymalnego układu termiczno-wilgotnościowego.  Wyróżniamy cztery, następujące układy:

  1. wysoka temperatura i wysoka wilgotność – zwierzęta przebywające w pomieszczeniach o takim układzie czynników termiczno-wilgotnościowych mają ograniczone możliwości utraty ciepła z organizmu, wskutek utrudnionego parowania. W takich warunkach niedosyt fizjologiczny wilgotności (Nf) jest bardzo niski i może spadać do zera, a wtedy parowanie zwierząt będzie zupełnie zahamowane. Wysoka wilgotność przy wysokiej temperaturze prowadzić może do hipertermii u zwierząt gospodarskich, co stwierdza się w okresie letnim podczas ich transportu w zamkniętych wagonach czy samochodach.
  2. niska temperatura i wysoka wilgotność – powietrze o stosunkowo niższej temperaturze (niższej od optymalnej dla danego gatunku zwierząt) i o wysokiej wilgotności względnej charakteryzuje się dużą pojemnością cieplną, co powoduję zwiększoną utratę ciepła z organizmu. Wzrost strat ciepła przy niskiej temperaturze i wysokiej wilgotności wynika ze wzrostu ilości ciepła oddawanego na drodze przewodzenia i promieniowania do większej ilości cząsteczek pary wodnej w powietrzu. Duże ochładzanie zwierząt w warunkach wysokiej wilgotności i niskiej temperatury prowadzi do gwałtownego spadku produkcji wynikającego z zachwiania bilansu energetycznego oraz zaburzeń procesów metabolicznych. Z doświadczeń wynika, że wzrost wilgotności o 10% spowodował spadek mleczności u krów o 9-12%, a w pomieszczeniach dla opasu bydła i tuczu trzody chlewnej wzrost wilgotności powyżej optimum spowodował wzrost zużycia paszy o 20-35% i spadek przyrostu dziennego o 12-28%. U drobiu wzrost wilgotności prowadzi do zawilgocenia piór, a przez to do zmniejszenia izolacji cieplnej i intensywniejszego wypromieniowania ciepła z organizmu. Następstwem tego oziębienia jest zmniejszenie przyrostów u brojlerów, obniżenie nieśności kur i gorsze wykorzystanie paszy. Zmniejsza to poziom hemoglobiny i erytrocytów we krwi, spada odporność organizmu i wzrasta zachorowalność ptaków.

Taki układ występuje najczęściej w okresie jesienno-zimowym i wiosennym i wtedy właśnie obserwuje się u zwierząt szereg schorzeń mających charakter chorób warunkowo zakaźnych (zapalenie oskrzeli, płuc, kolibakteriozy). Bardzo wrażliwe są zwierzęta młode np. cielęta. Wysoka wilgotność powietrza przy niskiej temperaturze prowadzi do obniżenia odporności ogólnej zwierząt młodych. Wysoka wilgotność w budynkach stwarza ponadto dogodne warunki dla rozwoju drobnoustrojów w powietrzu, co powoduje większe niebezpieczeństwo zakażeń kropelkowych w stadzie. W wyniku wysokiej wilgotności obserwuje się choroby krzywicze, reumatyczne oraz liczne grzybice skóry. Ponadto wszystkie urządzenia i instalacje wewnętrzne ulegają szybkiej korozji, przegrody budowlane ulegają zawilgoceniu, przez co pogarsza się ciepłochronność obiektu.

  1. wysoka temperatura i niska wilgotność – występuje w pomieszczeniach dogrzewanych. Intensywne parowanie jakie zachodzi w niskiej wilgotności przy wysokiej temperaturze powietrza z powierzchni skóry i błon śluzowych powoduje ich nadmierne wysychanie i pękanie, co sprzyja inwazji drobnoustrojów. U tuczników stwierdza się kaszel, zmniejszony apetyt, podwyższenie ciepłoty ciała. Taki układ występuje często w porodówkach dla macior i może prowadzić do bezmleczności loch.
  2. niska temperatura i niska wilgotność – w pomieszczeniach inwentarskich taki układ czynników mikroklimatycznych jest praktycznie niespotykany. Jedynie w budynkach drewnianych przeznaczonych do „zimnego” wychowu cieląt można stwierdzić w okresie zimowym niską wilgotność przy jednocześnie niskiej temperaturze. Konsekwencje przebywania zwierząt w takim układzie zależą od wrażliwości gatunkowej i wiekowej na niskie temperatury środowiska.

Utrzymanie w budynku inwentarskim odpowiedniej temperatury w parze z odpowiednią wilgotnością powietrza pozwoli zwierzętom na okazanie pełnego potencjału produkcyjnego. Niedotrzymanie zaś tych warunków może się skończyć nie tylko spadkiem produkcyjności, ale w skrajnych wypadkach także upadkami zwierząt.

Autor: Agnieszka Rudnicka

Facebook Comments