Home Artykuły Wapnowanie pod orkę zimową
Wapnowanie pod orkę zimową

Wapnowanie pod orkę zimową

0
0

Niemal wszystkie grunty orne w Polsce umiejscowione są w obrębie kwaśnych skał lodowcowych, te z reguły należą do gleb kwaśnych. Na zakwaszenie gruntu wpływa także szereg innych czynników, m.in. suma opadów rocznych, ale przede wszystkim degradująca działalność człowieka. Obszary, na których występują ponadprzeciętne opady atmosferyczne zaliczyć można do bardziej narażonych na zakwaszenie, problem dotyczy szczególnie rejonów górskich oraz nadmorskich. W zakresie działalności człowieka największe zubożanie gleb powodowane jest przez maksymalizację plonów. Ponadto w dużej mierze zakwaszająco działa stosowanie nawozów azotowych. Innym czynnikiem, obecnie już redukowanym przez rosnącą świadomość społeczeństwa, są kwaśne deszcze, czyli szkodliwe substancje lotne, przenoszone z atmosfery do gleby przez opady.

Postępujące zakwaszenie gleb użytkowanych rolniczo przyczynia się do wielu niekorzystnych skutków. Przede wszystkim jednak działa hamująco na efektywność gospodarstwa.  Odpowiedni odczyn gleby ma decydujący wpływ na plonowanie roślin, tak w aspekcie ilościowym jak i jakościowym. Zakwaszenie gleby ogranicza wchłanianie istotnych składników pokarmowych, szczególnie fosforu, magnezu i molibdenu. Niskie pH przyczynia się także do zwiększenia zawartości niekorzystnych składników, jak metali ciężkich (zwłaszcza kadmu i ołowiu) i glinu ruchomego. Ich obecność w częściach plonów dyskwalifikuje je, jako przydatne do spożycia.

Aby zatem uzyskać wysokiej jakości plony, oprócz podstawowego kompleksu nawozów NPK, należy pamiętać o nawozach wapniowych. Ocenę zapotrzebowania gleby wykonać można w jednej z Okręgowych Stacji Chemiczno-Rolniczych, wykonując proste badanie pH pobranych próbek gleby. Pierwszeństwo w wapnowaniu mają gleby mocno kwaśne (pH<4,5) i kwaśne (pH4,5-5,5), a także gleby lekkie. Tradycyjnym wskaźnikiem zapotrzebowania na wapń jest określona roślinność, jaka występuje na danym terenie. Rośliny typowe dla stanowisk kwaśnych to np. skrzyp polny, dziś jednak odchodzi się od tego typu metod określania odczynu gleby. Roślinność poprzez ingerencje człowieka została zmodyfikowana tak, że niekiedy nie jest już wiarygodnym wskaźnikiem.

Najodpowiedniejszym momentem na wykonanie zabiegu wapnowania gleb jest okres między zbiorem plonów, a wykonaniem pierwszych uprawek pożniwnych. Jeżeli jednak harmonogram prac polowych nie przewiduje wapnowania w określonym czasie, warto wykonać je jeszcze przed orką zimową. Czas tego zabiegu uzasadniony jest zwiększeniem jego skuteczności przez wielokrotne wykonanie zabiegów mechanicznych. Oznacza to, że im więcej razy nawóz zostanie wymieszany z glebą, tym wyższa będzie jego skuteczność. Jeżeli jednak pH  jest radykalnie niskie to ekonomicznie uzasadnione jest wykonanie wapnowania jeszcze przed orka zimową. Orkę po wapnowaniu należy odpowiednio zmodyfikować. Aby zapobiec osadzaniu się nawozu na dnie bruzdy, a następnie jego rozpuszczaniu w warstwie podornej, po wysiewie a przed orką zaleca się wymieszanie nawozu broną talerzową lub kultywatorem, głębokość pracy agregatu powinna być możliwie duża, nawet do 20 cm. Jeżeli nie ma możliwości wcześniejszych zabiegów, orkę właściwą można wykonać pługiem wyposażonym w przedpłużki. Należy także pamiętać aby pługi przy przeoraniu nawozu wapniowego wpuszczane były możliwie płytko. Takie kombinacje orki zimowej pozwalają na odpowiednie wymieszanie nawozu z glebą, co wpływa na szybsze i efektywniejsze działanie wapna.

Termin i sposób wapnowania to dwa z wielu innych czynników wpływających na jego skuteczność. Jednym z nich jest wybór odpowiedniego dla gleby wapna. Dla gleb średnich i ciężkich poleca się wapna tlenkowe lub tlenowo magnezowe, charakteryzują się one szybkim działaniem odkwaszającym. Dla gleb lekkich i bardzo lekkich polecane są zaś wolnodziałające wapna węglowe, dolomitowe oraz kreda. Ponadto na skuteczność zabiegu wapnowania wpływają inne czynniki. Jednym z nich jest wilgotność gleby, reakcja odkwaszania zachodzi szybciej w glebie wilgotnej niż suchej, jednocześnie należy wystrzegać się siewu wapnia w mokrą glebę lub w czasie deszczu. Nawozy o mniejszej frakcji będą oddziaływały szybciej, przy ich wysiewie powstawać mogą jednak straty, co przemawia raczej za wyborem droższej formy granulowanej. Ze względu na dużą pylistość większości preparatów do wapnowania zabieg warto przeprowadzać podczas bezwietrznej pogody.

Kolejnym ważnym czynnikiem skuteczności wapnowania jest dobór dawki preparatu, jest to także jeden z czynników warunkujących plon. Dawkę nawozu wapniowego dobiera się w oparciu o zbadane zapotrzebowanie, czyli odczyn pH. Ilość nawozu zależy także od zawartości substancji czynnej, kategorii agronomicznej gleby oraz planowanej uprawy.

Nawozy wapniowe mogą powodować szybsze utlenianie azotu z nawozów azotowych oraz uwstecznianie związków fosforu i zmniejszenie jego przyswajalności. Należy zatem pamiętać aby nie łączyć wysiewu wapna z mocznikiem, nawozami fosforowymi i azotowymi nawozami amonowymi, oraz nie wykonywać wapnowania świeżo po nawożeniu nawozami naturalnymi i obornikiem.

Należy pamiętać, że czas przed orką zimową nie jest jedynym terminem, w którym można wykonać wapnowanie gleb. Niezalecane jest wykonywanie wapnowania wiosną, zaś zupełnie zabronione jest wapnowanie zalanej i zamarzniętej gleby.

Autor: Anna Prończuk

Facebook Comments