Home Artykuły Wartość pokarmowa runi pastwiskowej – na podstawie liczby wartości użytkowej
Wartość pokarmowa runi pastwiskowej – na podstawie liczby wartości użytkowej

Wartość pokarmowa runi pastwiskowej – na podstawie liczby wartości użytkowej

0
0

Wypas pastwiskowy to najtańszy sposób żywienia przeżuwaczy. Liczne czynniki wpływają na zmianę jakości runi, a w konsekwencji również pasz poddanych procesom konserwacji. Zmiany wartości pokarmowej wynikające ze składu botanicznego runi, charakterystyki biologicznej i składu chemicznego poszczególnych gatunków, nawożenia i technik konserwacji runi oraz przebiegu konserwacji zielonki dostarczają wstępnych informacji o parametrach żywieniowych otrzymanej paszy. Jednakże potrzeba dokładnego bilansowania dawek żywieniowych wymaga określania wartości pokarmowej pasz na podstawie analiz chemicznych. 

Najważniejszym czynnikiem determinującym wartość pokarmową zielonki jest skład botaniczny runi łąk i pastwisk. Do najcenniejszych komponentów zbiorowisk łąkowo-pastwiskowych należą rośliny motylkowate oraz zioła pastewne; do niepożądanych składników runi zaliczamy turzyce, sity, skrzypy, wełnianki, jaskry, szczawie, ostrożnie, rdesty, przytulie, przetaczniki oraz żywokost. 

Zgodnie ze słowami Paracelsusa „Wszystko jest trucizną i nic nie jest trucizną, bo tylko dawka czyni truciznę” ten sam gatunek może być ziołem (do 10%) lub rośliną o ograniczonej przydatności np. mniszek lekarski, babka lancetowata, przywrotnik pasterski. 

System liczb wartości użytkowej (Lwu) określa wartość gatunków występujących na użytkach zielonych w zakresie od 10 (gatunki najwartościowsze) do -3 (gatunki szkodliwe). Do najbardziej wartościowych gatunków należą: kostrzewa łąkowa, tymotka łąkowa, wiechlina łąkowa, życica trwała oraz koniczyna biała (Lwu=10); konietlica łąkowa, kupkówka pospolita, mietlica biaława, rajgras wyniosły, wyczyniec łąkowy, życica wielokwiatowa oraz koniczyna czerwona, komonica błotna i zwyczajna (Lwu=9). 

Dobrą wartość pokarmową posiada stokłosa bezostna i uniolowata, wiechlina błotna oraz lucerna nerkowata, groszek łąkowy i błotny (Lwu=8); mozga trzcinowata, perz właściwy, wiechlina zwyczajna, koniczyna drobnogłówkowa, lucerna sierpowata, wyka płotowa, kminek zwyczajny i babka lancetowata do 5% runi (Lwu=7). 

Gatunki o średniej wartości pokarmowej (Lwu=6) to grzebienica pospolita, kostrzewa czerwona i kostrzewa trzcinowa, mietlica pospolita, wyka ptasia oraz do 5% w runi: barszcz zwyczajny, mniszek pospolity, krwawnik pospolity, krwiściąg lekarski. 

Lwu=5 posiada: kłosówka wełnista, mietlica rozłogowa, manna mielec i manna jadalna, wyczyniec kolankowaty, koniczyna polna, rdest wężownik (do 5%).

Do roślin o Lwu=4 zaliczamy: owsicę omszoną, tomke wonną, stokłosę miękką oraz marchew zwyczajną, pępawę dwuletnią, olszewnik kminkolistny, ostrożeń warzywny, szczaw zwyczajny, trybulę leśną, wiązówkę błotną. 

Natomiast do gatunków o najniższej wartości zaliczyć można: kostrzewę owczą, śmiałka darniowego do 10%, chabra łąkowego, kuklika zwisłego oraz przytulie (Lwu=3); śmiałka darniowego powyżej 10%, trzcinę pospolitą, cieciorkę pstrą, wilżyny (Lwu2). 

Do roślin z oceną Lwu0 należą m.in.: gnidosz błotny, trzcinnik prosty, skrzyp polny, wełnianka pochwowata, knieć błotna, dzięgiel leśny, jaskry, sity, ostrożeń polny i ostrożeń błotny, skrzypy, szalej jadowity, szczwół plamisty oraz turzyce. 

Aby określić ocenę runi łąkowej i pastwiskowej należy wyliczyć średnią ważoną na podstawie sumy iloczynów procentowego udziału każdego z gatunków i jego Lwu, dzielonej przez 100. Ruń o bardzo dobrej jakości mieści się w przedziale od 8,1 do 10,0 Lwu, dobra od 6,1 do 8,0 Lwu, mierna od 3,1 do 6,0 Lwu, a uboga o wartości ściółkowej poniżej 3,0 Lwu.

Autor: Martyna Wilk

Facebook Comments