Home Artykuły Znaczenie suplementacji cynku w dawkach dla przeżuwaczy
Znaczenie suplementacji cynku w dawkach dla przeżuwaczy

Znaczenie suplementacji cynku w dawkach dla przeżuwaczy

0
0

Komponenty paszowe stosowane w żywieniu zwierząt gospodarskich często są ubogie w mikroelementy m.in. w cynk. Konieczny jest zatem ich dodatek w postaci premiksów.

Niedobór cynku powoduje dysfunkcję licznych układów enzymatycznych związanych z metabolizmem kwasów nukleinowych, białek, węglowodanów, tłuszczów, przez co wpływa na obniżenie odporności organizmu, wypadanie sierści, uszkodzenia skóry i racic, zaburzenia w płodności i zniekształcenie płodów, spadek mleczności, upośledza funkcjonowania receptorów smaku, zapachu – tym samym do spadku apetytu i pobierania paszy oraz zahamowania wzrostu.

Pierwotne przyczyny niedoboru cynku to niska jego zawartość w glebie, zasadowe pH gleby (spadek biodostępności), a co za tym idzie niska koncentracja tego mikroelementu w paszach dla bydła. Niską koncentracją cynku charakteryzują się ziarna zbóż oraz mleko, co sprawia, że młode zwierzęta żywione jedynie mlekiem matki są bardziej narażone na niedobory tego pierwiastka. Trawy pastwiskowe charakteryzuje odpowiedni poziom cynku, dlatego ekstensywny tryb hodowli (wypas pastwiskowy) zmniejsza ryzyko wystąpienia niedoboru tego mikroelementu. W przeciwieństwie do systemu intensywnego, w którym stosowane pasze wysokoenergetyczne (ziarno zbóż, kukurydza) połączone z błędami w bilansowaniu składników mineralnych powodować mogą niedobory cynku. Wtórne przyczyny niedoboru tego pierwiastka powiązane są z wysoką koncentracją antagonistów (S, Cu, Al, Ca, Mg), związane są z procesami zapalnymi w przewodzie pokarmowym (szczególnie w przebiegu zasadowicy żwacza) lub spowodowane są wadami genetycznymi zaburzającymi wchłanianie cynku.

Zapewnienie odpowiedniego poziomu cynku w paszy redukuje ilość komórek somatycznych w mleku. Wysoki poziom komórek somatycznych w mleku, bardzo często powiązany jest z chorobami racic. Cynk z uwagi na udział w tworzeniu keratyny, ma duże znaczenie w aspekcie stanu racic. Korzystny wpływ na stan racic wykazała suplementacja cynku zarówno w formie tlenek cynku jak i białczanu. 

Cynk odgrywa znaczącą rolę w rozwoju mikroflory w żwaczu, wpływając na trawienie i wchłanianie składników odżywczych, a tym samym na produkcję mleczną. Badania przeprowadzone przez naukowców z Chin wykazały, że zastosowanie cynku w formie chelatów lub częściowe zastąpienie siarczanu cynku może polepszyć wyniki produkcyjne, ale nie musi mieć odzwierciedlenia w wyższym stężeniu tego pierwiastka w mleku. Może to wynikać m.in. z poprawy procesów fermentacyjnych w żwaczu. Wzbogacanie dawki pokarmowej krów w okresie zasuszenia w cynk z dodatkiem witaminy E, może ograniczyć ujemny bilans energetyczny po wycieleniu.

Cynk ma również znaczenie w odniesieniu do wyników reprodukcyjnych samców, objętości ejakulatu oraz ruchliwości plemników. W okresie ciąży niedobór cynku przy jednoczesnym podwyższonym poziomie antagonisty – miedzi, zwiększa ryzyko poronienia. 

Zapotrzebowanie na cynk jest większe u cieląt niż u osobników dorosłych w tym krów w czasie laktacji. Jak już wspomniano wiele badań wskazuje na to, że organiczne związki cynku (w połączeniu z metioniną lub lizyną) w większym stopniu mogą ulec zatrzymaniu w organizmie, a więc mogą być lepiej wykorzystywane niż forma nieorganiczna. Dodatkowo organiczne związki cynku można zastosować w mniejszych dawkach, osiągając równie dobre efekty. Według badań przeprowadzonych w Kalifornii na cielętach rasy holsztyńskiej dodatek 80 mg Zn/dzień w formie tlenku lub organicznego połączenia z metioniną do płynu nawadniającego przyczynia się do skrócenia czasu choroby. Dodatkowo cielęta, którym podawano cynk w formie organicznej przybierały na wadze średnio 40 g dziennie, a osobniki nie otrzymujące dodatku cynku traciły na masie średnio 67 g dziennie.

Autor: Martyna Wilk




Facebook Comments