Home Artykuły Dlaczego mikotoksyny obniżają produkcję i dochodowość przemysłu mięsnego?

Dlaczego mikotoksyny obniżają produkcję i dochodowość przemysłu mięsnego?

0
0

Mikotoksyny są wtórnymi metabolitami syntetyzowanymi przez grzyby strzępkowe, które po spożyciu przez zwierzęta wyższych rzędów powodują u nich toksyczną reakcję (mikotoksykozę).

Na chwilę obecną znamy ponad 400 różnych mikotoksyn. Te, które powodują najwięcej problemów, można podzielić na sześć głównych kategorii: aflatoksyny, trichoteceny, fumonizyny, zearalenon, ochratoksyny i alkaloidy sporyszu).

Fusarium, Aspergillus i Penicillium są najpowszechniej występującymi pleśniami produkującymi wymienione toksyny i zatruwającymi żywność i paszę; bytują na roślinach przed oraz w trakcie żniw a także podczas (nieprawidłowego) magazynowania plonów. Pleśnie wytwarzające mikotoksyny niszczą zboża, co może prowadzić do dużych strat ekonomicznych na wszystkich etapach produkcji żywności i pasz.

Zawartość mikotoksyn w zbożu z roku na rok jest inna, różni się także w zależności od regionu. Głównymi czynnikami wpływającymi na obecność mikotoksyn w pszenicy są: roślina przedplonowa, pozostałości pożniwne na polu, różnorodność, sposób uprawy, pogoda w czasie kwitnienia i zbioru.

  • Pozostałości przedplonu takich upraw jak kukurydza na ziarno, kukurydza pastewna i pszenica są głównym źródłem inokulum fuzariozy kłosów.

  • Zaoranie pola pomaga zmniejszyć ilość zarodników zimujących dzięki temu, że usuwane są pozostałości zainfekowanego zboża. Głębokie oranie powinno skutecznie zakopać resztki pożniwne.

  • Z pola należy zebrać słomę, aby na glebie pozostało jak najmniej resztek, które następnie należy zakopać poprzez zaoranie lub wmieszanie w wierzchnią warstwę ziemi. Wiele gatunków traw szerokolistnych i chwastów może być nosicielami Fusarium i wywoływać infekcję roślin oraz przenosić spory.

  • Rośliny są szczególnie podatne na zarażenie fuzariozą kłosów w okresie kwitnienia. Jeśli na już zarażone, dojrzałe rośliny spadnie deszcz, wtedy ma miejsce zakażenie wtórne. Ryzyko pojawienia się mikotoksyn jest większe przy ciepłej i suchej pogodzie niż w warunkach panującej wilgoci i niskich temperatur.

  • Jeśli deszczowa pogoda przedłuży okres żniw, wtedy istnieje prawdopodobieństwo pojawienia się mikotoksyn Fusarium. Ustawienia kombajnu, a zwłaszcza wentylatora wialni, powinny zmniejszać ilość plew i lekkich ziaren zniszczonych przez Fusarium, bo to właśnie w nich zawiera się największe stężenie mikotoksyn.

Czynniki stresogenne takie jak susza, kiepskie nawożenie, duże zagęszczenie uprawy, konkurencja ze strony chwastów, uszkodzenia mechaniczne lub spowodowane przez insekty na polu lub podczas żniw, przechowywania lub dystrybucji – wszystkie te czynniki mogą obniżyć naturalną odporność rośliny, przez co wzmaga się kolonizacja przez grzyby produkujące mikotoksyny.

Mikotoksyny bytują na wielu rodzajach ziaren i pasz produkowanych na potrzeby żywienia ludzi i zwierząt. Zbierają się na roślinach na polu, podczas transportu i nieprawidłowego magazynowania.

Mikotoksyny mogą być obecne w roślinach nawet, gdy wynik badań analitycznych jest ujemny.

Wiadomo, że mikotoksyny nie są równomiernie rozproszone w paszy, ale zazwyczaj występują w skupiskach. To powoduje, że trudno jest pobrać miarodajną próbkę i wykrycie ich obecności może się nie udać nawet przy zastosowaniu odpowiednich procedur pobierania próbek.

Dlatego wynik ujemny nie zawsze jest wiarygodny i jako taki nie powinien dawać gwarancji bez względu na sytuację.

Obecność mikotoksyn może być również maskowana przez niewielkie cząsteczki (glikozydy), które przyłączają się do toksyn i dają wynik fałszywie ujemny. W konsekwencji standardowe metody laboratoryjne nie zawsze są w stanie wykryć obecność ukrytych mikotoksyn. Przyłączone molekuły usuwane są niestety dopiero w procesie trawienia, w ten sposób uwalniając mikotoksyny do organizmu.

Negatywny wpływ pleśni i mikotoksyn na produkcję staje się coraz większym problemem. Ponadto wiele mikotoksyn zaburza trawienie składników odżywczych, wywiera niekorzystny wpływ na zdrowie, po spożyciu zanieczyszczonego pożywienia lub paszy powoduje choroby i śmierć ludzi i zwierząt.

Negatywny wpływ mikotoksyn na zwierzęta gospodarskie

Różne źródła dostarczają informacji o wpływie mikotoksyn na zwierzęta i objawach, jakie wywołują.

Należy podkreślić, że efekty wywoływane przez mikotoksyny są bardzo złożone i istnieje możliwość wystąpienia innych symptomów niż opisane w niniejszym artykule. Młodsze osobniki są z reguły mniej odporne na działanie toksyn niż zwierzęta starsze.

Mikotoksyny w paszy dla świń – czego się spodziewać?

Świnie są gatunkiem najbardziej wrażliwym na działanie mikotoksyn.

Aflatoksyny upośledzają system odpornościowy a pierwszym sygnałem, że pasza jest nimi zanieczyszczona jest obniżony pobór pokarmu. W zależności od poziomu zanieczyszczenia zatrucie objawia się w postaci zatrzymania wzrostu, hepatosis, a nawet śmierci.

Spośród trichotecenów największe szkody dla przemysłu wieprzowego powodują deoksyniwalenol i toksyna T-2, która powoduje zahamowanie łaknienia.

Deoksyniwalenol również wpływa na przyjmowanie pokarmu, zatrzymuje wzrost zwierząt i powoduje wymioty.

Ochratoksyny działają hepatotoksycznie i nefrotoksycznie, wywołując chroniczne zatrucie. Objawem zatrucia ochratoksynami jest zatrzymanie wzrostu, obniżony przyrost wagi i uszkodzenie nerek.

Zearalenon wpływa głównie na gospodarkę estrogenową u świń. Zatrucie u świń w ciąży może prowadzić do poronienia lub martwego porodu. U innych osobników żeńskich pasza zanieczyszczona zearalenonem powoduje opuchliznę i zaczerwienienie sromu, fałszywą ruję i ciąże urojoną. Fumonizyny atakują wątrobę, płuca, trzustkę oraz powodują obrzęk płuc.

Przeżuwacze: pod ciągłym wpływem mikotoksyn

Aflatoksyny, trichoteceny i zearalenon równie poważne skutki wywołują u zwierząt monogastrycznych. Natomiast dzięki detoksyfikacji mikotoksyn przez mikroorganizmy obecne w żwaczu, dorosłe przeżuwacze są z reguły bardziej odporne na zatrucie niż zwierzęta monogastryczne.

Cielęta są bardziej wrażliwe na działanie aflatoksyn niż dorosłe osobniki. Spośród głównych mikotoksyn to właśnie aflatoksyny, trichoteceny i zearalenon sieją najgorsze spustoszenie wśród bydła.

Objawami klinicznymi spożycia paszy zatrutej aflatoksynami jest mniejszy pobór paszy i udój, biegunka, ostre zapalenie wymion, utrata wagi, zaburzenia oddychania, gubienie sierści, uszkodzenie wątroby i upośledzenie odporności.

Metabolit aflatoksyny, AFM1, przedostaje się do mleka w ilości od 1 do 6 procent spożytej dawki.

Wyniki wielu badań wykazały, że dekosyniwalenol (DON) nie wywiera dużego wpływu na przeżuwacze, ponieważ metabolizuje w żwaczu do mniej toksycznej deepoksy-pochodnej.

Mimo to DON obniża łaknienie i udój bydła mlecznego. T-2 powoduje utratę apetytu i wagi, opóźnia wzrost, wywołuje nieżyt żołądkowo-jelitowy, zmniejsza udój i obniża odporność cieląt.

Ponadto toksyna T-2 wywołuje krwawienia jelit spowodowane upośledzeniem funkcji odpornościowych organizmu. Zatrucie zearalenonem wywołuje zaburzenia w funkcjach reprodukcyjnych bydła, owiec i innych przeżuwaczy, objawiające się fałszywą rują, okresem bezrujowym, przedwczesnym rozwojem gruczołów mlekowych oraz poronieniami.

Mikotoksyny wywołują ukryte straty produkcji drobiu

Drób jest wrażliwy na zatrucie mikotoksynami.

Aflatoksyny mają mniejszy wpływ na brojlery niż na inne gatunki takie jak kaczki, gęsi czy indyki. Aflaktoksyny są toksynami, które powodują największe upośledzenie układu immunologicznego.

Trichoteceny typu A (toksyna T i HT-2, diacetoksyscripenol) są źródłem dużych problemów w przemyśle drobiarskim i mogą powodować straty produkcji.

Są bardzo toksyczne dla drobiu, w szczególności dla kurcząt, dla których wielkość dawki toksycznej LD50 jest bardzo niska. Toksyna T-2 działa przede wszystkim na układ pokarmowy – zmniejsza apetyt, powoduje utratę wagi, spadek jakości jaj lęgowych oraz rany w jamie ustnej.

Młode kurczęta i indyki są szczególnie wrażliwe na działanie ochratoksyn. Te nefrotoksyny mogą upośledzać przyjmowanie pokarmu, wzrost, produkcję jaj i pogarszać jakość ich skorupy.

Fuminizynom przypisuje się wzrost śmiertelności wśród drobiu. Do oznak zatrucia paszy tymi toksynami należą obniżona odporność, mniejsza waga ciała i zmniejszony dzienny przyrost masy oraz rozrost żołądka mięśniowego.

W porównaniu do innych gatunków zwierząt, np. świń, drób lepiej znosi zatrucie zearalenonem, natomiast połączenia różnych mikotoksyn mogą powodować znaczne straty w płodności i wylęgowości ptaków.

Źródło: http://www.thepolutrysite.com

Facebook Comments Box

LEAVE YOUR COMMENT