Home Artykuły Fermentacja węglowodanów w żwaczu
Fermentacja węglowodanów w żwaczu

Fermentacja węglowodanów w żwaczu

0
0

Głównym źródłem energii dla przeżuwaczy są węglowodany pasz roślinnych, tym samym są one jednym z czynników limitujących produkcyjność krów. Efektywność wykorzystania energii z pasz roślinnych zależy od procesów fermentacyjnych zachodzących w żwaczu, budowy chemicznej węglowodanów oraz składu mikroflory żwacza.

Węglowodany pasz roślinnych dzielimy na dwie frakcje: węglowodany niewłókniste oraz strukturalne. Węglowodany niewłókniste stanowią główny materiał zapasowy w komórkach roślin, łatwo ulegają fermentacji, wśród nich wyróżniamy skrobię, cukry rozpuszczalne w wodzie oraz kwasy organiczne powstające w fermentowanych materiałach paszowych. Wśród węglowodanów strukturalnych, które występują w ścianach komórek roślinnych wyróżnić możemy włókno surowe złożone z hemicelulozy, celulozy i ligniny. Składniki te wchodzą w skład obojętnego włókna detergentowego NDF. Oznaczona w detergencie kwaśnym celuloza i lignina łącznie określane są mianem włókna ADF.

Pasze objętościowe charakteryzują się dużą zawartością włókna surowego (20-30% suchej masy). Węglowodany ulegające fermentacji w żwaczu dostarczają energii również mikroorganizmom zasiedlającym florę żwacza. Rodzaj i typ węglowodanów oraz ich koncentracja w dawce pokarmowej bezpośrednio wpływa na proporcje krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych (głównych produktów końcowych trawienia węglowodanów), a w konsekwencji na ilość dostępnej energii. Przy komponowaniu dawki pokarmowej dla bydła uwzględnia się nie tylko zapotrzebowanie na energię netto i jej koncentrację w suchej masie, ale również udział frakcji włókna NDF, ADF oraz łatwostrawnych węglowodanów.

Część węglowodanów niewłóknistych wolniej ulega procesom fermentacji w żwaczu lub bez zmian przechodzi przez żwacz do dalszych odcinków przewodu pokarmowego przeżuwacza. Skrobia w jelicie cienkim może być trawiona do glukozy, pozostała jej część może ulec dodatkowej fermentacji w dolnym odcinku przewodu pokarmowego, m.in. w jelicie grubym. Nadmiar szybko fermentujących cukrów prostych lub skrobi może obniżyć pH żwacza, zaburzyć aktywność mikroorganizmów, skutkując zaburzeniami metabolicznymi. Na pobieranie suchej masy dawki oraz przebieg procesów fermentacyjnych w żwaczu wpływa również udział cukrów łatwo fermentujących, których optymalny poziom w dawce dla krów w okresie laktacji powinien wynosić ok 6% suchej masy dawki. W dawkach dla krów udział NDF powinien wynosić od 35-40% w suchej masie. Prawidłową praktyką jest ustalenie właściwego stosunku pasz objętościowych do treściwych, w proporcji 50:50. Przynajmniej 20% całego włókna w dawce powinna być dostarczona w paszach strukturalnych np. zielonkach lub kiszonkach. Odpowiednio skomponowana dawka pokarmowa zapewni prawidłową pracę żwacza, odpowiednie przyrosty masy ciała zwierząt oraz pozwoli uniknąć chorób metabolicznych i strat finansowych dla hodowcy.

Autor: Mgr inż. Martyna Wilk

Facebook Comments