Home Artykuły Ketoza – choroba metaboliczna wysokowydajnych krów
Ketoza – choroba metaboliczna wysokowydajnych krów

Ketoza – choroba metaboliczna wysokowydajnych krów

0
0

Ketoza jest groźną chorobą metaboliczną ściśle związaną z przemianą materii u krów, jest wynikiem źle zbilansowanych dawek pokarmowych i nadmiaru pasz łatwo fermentujących, zepsutych lub zagrzybionych

Krowa po wycieleniu zaczyna produkować duże ilości mleka, co znacznie obciąża jej organizm i wymaga dużych zasobów energii. Jeżeli pobierana dawka pokarmowa nie pokryje potrzeb energetycznych wynikających z wysokiej produkcji mleka, pojawi się znaczny niedobór energii w wyniku czego organizm zwierzęcia uruchomi swoje rezerwy energetyczne. W związku z tym dojdzie do obniżenia poziomu glukozy we krwi, kwasu szczawiooctowego w mięśniach i glikogenu w wątrobie, a z drugiej strony wzrostu poziomu wolnych kwasów tłuszczowych.

Brak wdrożenia leczenia inicjuje proces ketogenezy, czyli wzrost stężenia ciał ketonowych we krwi i moczu. Usuwanie z organizmu krowy związków ketonowych wraz z potem, mlekiem, moczem i wydychanym powietrzem maksymalizuje ubytek rezerw energetycznych i doprowadza do dalszego rozwoju ketozy.

Rozróżnia się ketozę pierwotną i wtórną. Ta pierwsza najczęściej występuje od pierwszego do szóstego tygodnia po wycieleniu, wywoływana jest ujemnym bilansem energetycznym po wycieleniu oraz błędami żywieniowymi w okresie zasuszenia. Ketoza wtórna powstaje na skutek niedożywienia spowodowanego wcześniejszymi chorobami, takimi jak: mastitis, endometritis, urazowe zapalenie czepca, przemieszczenie trawieńca, kulawizny.

Postać ketozy klinicznej ma wyraźne objawy, w przeciwieństwie do ketozy podklinicznej, która należy do najczęściej występujących chorób przemiany materii we wczesnej laktacji i może pozostać niezdiagnozowana przez długi czas.

Wśród najważniejszych objawów wskazujących na ketozę wyróżnić można: apatyczność, spadek apetytu, osłabienie przeżuwania, bezwład żwacza, zaparcia oraz bardzo suchy, twardy i pokryty śluzem kał, spalanie rezerw tłuszczowych co wiąże się z szybkim spadkiem masy ciała, acetonowy odór wydychanego powietrza, spadek wydajności mlecznej, wzrost tłuszczu i spadek białek w mleku.

W przypadku zaawansowanej ketozy pojawia się: uporczywe lizanie przedmiotów, ryczenie, zaburzenia chodu, kłopoty z odejściem łożyska oraz zapalenie wymienia bez wydzieliny ropnej.

Leczenie ketozy polega na unormowaniu stężenia glukozy, obniżeniu poziomu ciał ketonowych we krwi i osłonie wątroby. Energię można dostarczyć doustnie np. w postaci glikolu, poprzez kroplówkowe wlewy dożylne lub sterydowe zastrzyki domięśniowe. Równolegle podaje się preparaty zawierające niacynę, która usuwa ciała ketonowe oraz cholinę, która osłania wątrobę. Niezbędna jest kontrola diety krowy.

  1. Profilaktyka obejmuje przede wszystkim monitoring kondycji krów → BCS na poziomie 3,0-3,75 utrzymujące się przez cały okres zasuszenia aż do porodu. Krowy o wyższej punktacji są kandydatkami do ketozy i wielu innych problemów poporodowych.
  2. Należy pamiętać o prawidłowym żywieniu w okresie okołoporodowym i w okresie zasuszania → ochrona przed nadmiernym otłuszczeniem, ograniczenie pasz sprzyjających ketozie (buraki cukrowe, wysłodki buraczane, źle zakonserwowane, zepsute kiszonki) oraz wprowadzenie stabilizatorów laktacji. Na 3 tygodnie przed porodem należy zwiększyć w dawce pokarmowej koncentrację energii i białka.

Autor: Martyna Wilk

Facebook Comments Box