Home Artykuły Jak odnowić zdegradowane użytki zielone
Jak odnowić zdegradowane użytki zielone

Jak odnowić zdegradowane użytki zielone

0
0

Odpowiedni skład botaniczny runi warunkuje uzyskanie wysokiej wartości pasz objętościowych z trwałych użytków zielonych. Trudności w uzyskaniu wartościowego składu botanicznego wynikają z małej stabilności zbiorowisk, lub niedostatecznego uwilgotnienia – w tym łąk grądowych, zasilanych przede wszystkim wodami opadowymi.

Proces degradacji tych zbiorowisk następuje szybciej na użytkach zielonych po (całkowitym bądź częściowym) zaniechaniu użytkowania, oraz przy braku lub jednostronnym nawożeniu pogarszającym stan środowiska glebowego. W takich warunkach wartościowe trawy pastewne oraz rośliny motylkowate ustępują miejsca chwastom oraz mniej wartościowym roślinom łąkowym. Przerzedzona ruń i mniejszy w niej udział roślin wartościowych skutkuje zmniejszeniem ilości paszy (nawet o 70%) i pogorszeniem jej jakości żywieniowej. Odnowę zdegradowanych użytków zielonych można osiągnąć na drodze istniejących już sposobów odnawiania użytków zielonych.

Renowacja przez nawożenie

Polega na zastosowaniu tzw. dawek uderzeniowych, których wielkość określa się na podstawie badań zasobności gleby i jej rodzaju. Istotny  jest także skład botaniczny runi. Metoda renowacji użytku zielonego poprzez nawożenie polega na zastosowaniu dawki uderzeniowej nawozów mineralnych na poziomie 300 kg NPK na 1 hektar. Ponadto bardzo dobre rezultaty przynosi nawożenie obornikiem, który:

  • pozytywnie wpływa na stan runi i jej skład botaniczny,
  • zagęszcza darń,
  • dostarcza roślinom wszystkich składników pokarmowych łącznie z mikroelementami.

Metoda “dawki uderzeniowej” jest wskazana na terenach zagrożonych erozją, na glebach żelazistych i kamienistych, na terenach okresowo zalewanych. Warto również wspomnieć, że możliwa jest renowacja użytków zielonych poprzez nawożenie z użyciem herbicydów selektywnych. Stosowanie tej metody jest zasadne, jeśli:

  • udział traw wysokich jest wyższy niż 10%,
  • udział chwastów i ziół w pokryciu runi mieści się w granicach 30 – 50%,
  • łąka lub pastwisko ma wyrównaną powierzchnię,
  • udział roślin motylkowatych jest bardzo mały lub w ogóle nie występują,
  • ruń jest co najmniej średnio zwarta.

Podsiew

Jedna z najpopularniejszych metod. Przez podsiew rozumie się uzupełnienie bądź wzbogacenie składu gatunkowego łąk i pastwisk poprzez siew nasion, zazwyczaj mieszanek traw i roślin motylkowych drobnonasiennych. Podsiew poprzedzany jest mechanicznym zniszczeniem darni ciężką broną. Stosowanie tej metody jest zasadne, jeżeli:

  • powierzchnia użytku jest wyrównana,
  • udział sitów lub śmiałka darniowego nie przekracza 20%,
  • zioła i chwasty dwuliścienne zajmują ponad 50% powierzchni
  • brak jest traw wysokich i roślin motylkowatych.

Przed wykonaniem podsiewu zalecane jest zastosowanie oprysku herbicydami selektywnymi. Podsiew przeprowadza się najczęściej 7 do 10 dni po oprysku. Do atutów renowacji użytków zielonych metodą podsiewu trzeba zaliczyć uzyskanie niskich kosztów wykonania. Jest to zabieg o 50-60% tańszy od tradycyjnej metody renowacji łąk i pastwisk, jaką jest orka i ponowny wysiew nowej mieszanki.

Renowacja metodą pełnej uprawy płużnej

Renowację metodą pełnej uprawy płużnej stosuje się na łąkach z silnym zakępieniem, dużą ilością kretowisk i wieloma nierównościami. Jest to metoda stosowana gdy w runi brakuje wartościowych gatunków traw oraz roślin motylkowych. Można nią zwalczyć turzycę rozłogową, śmiałek darniowy, skrzypy, sity, chwasty baldaszkowe i kłączkowe. Nie poleca się jej na grunty torfowe i torfowo-murszowe, ponieważ może skutkować trwałą degradacją użytku. Skuteczność pełnej uprawy zależy od:

  • zastosowania nawożenia przedsiewnego, natomiast na glebach kwaśnych wapnowania,
  • staranności wykonania przedsiewnych zabiegów uprawowych,
  • optymalnego terminu wysiewu mieszanek traw (w zależności od warunków konkretnego siedliska),
  • sposobu siewu – rzutowy, rzędowy, w roślinę ochronną,
  • pielęgnacji obiektu po wysiewie (oprysk herbicydowy oraz częste koszenie na glebach torfowo-murszowych przy silnym zachwaszczeniu gatunkami azotolubnymi, np. gwiazdnicą pospolitą).

Na glebach mineralnych orkę wykonuje się na głębokość blisko 20 cm. W ten sposób przygotowaną glebę pozostawia się do wiosny. W przypadku gleb torfowych orkę wykonuje się w miesiącach wiosennych. Kluczowym czynnikiem mającym wpływ na efekt renowacji jest odpowiednie nawożenie przedsiewne (zastosowanie obornika na glebach ubogich w materię organiczną, wapna na glebach kwaśnych). Siew powinno się wykonać wczesną wiosną bądź po pierwszym pokosie. Bezpośrednio przed siewem mieszanki złożonej z wartościowych motylkowych i traw stosuje się nawożenie mineralne (od 60-80 kg fosforu i 80-100 kg potasu na hektar w zależności od zasobności gleby).

Autor: Dr inż. Anna Wilkanowska

Facebook Comments