Home Artykuły PRZEMIESZCZENIE TRAWIEŃCA- PRZYCZYNY, OBJAWY, LECZENIE
PRZEMIESZCZENIE TRAWIEŃCA- PRZYCZYNY, OBJAWY, LECZENIE

PRZEMIESZCZENIE TRAWIEŃCA- PRZYCZYNY, OBJAWY, LECZENIE

0
0

Podstawą żywienia zwierząt gospodarskich są normy żywienia ustalające dzienne zapotrzebowanie na jednostki pokarmowe, białko, suchą masę, witaminy, mikro- i makroelementy, w zależności od gatunku, rasy, odmiany, płci, wieku, masy ciała i wielkości produkcji.

Dodatkowo w przypadku żywienia przeżuwaczy istotne jest zachowanie odpowiednich proporcji pomiędzy białkiem a składnikami pokarmowymi stanowiącymi źródło energii do procesów fermentacyjnych. Żywienie krów nieadekwatne do ich potrzeb pokarmowych, może stać się przyczyną poważnych zaburzeń zdrowotnych. Najczęstszym efektem złego żywienia są choroby metaboliczne, określane również chorobami produkcyjnymi, które są związane z dysfunkcją poszczególnych narządów i układów występującą na skutek zachwiania homeostazy organizmu. Prawdopodobieństwo wystąpienia schorzeń metabolicznych w stadzie krów rośnie wraz z ich wydajnością. Ta informacja nie jest bez znaczenia, wskazuje ona jak palącym problem są te choroby biorąc pod uwagę postęp jaki dokonał się w ciągu ostatnich dziesięcioleci w zakresie ilość produkowanego mleka. Należy również zaznaczyć, że zwierzęta są najbardziej podatne na zachorowanie w okresie poporodowym. Wśród chorób metabolicznych najczęściej diagnozowanych są:

  • ketoza,
  • syndrom stłuszczonej wątroby,
  • porażenie poporodowe,
  • kwasica,
  • alkaloza,
  • tężyczka pastwiskowa,
  • przemieszczenie trawieńca.

Istotne jest by zaznaczyć, że wystąpienie jednej z wymienionych chorób zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia innych chorób metabolicznych.

CZYM JEST PRZEMIESZCZENIE TRAWIEŃCA?

Wracając do tematu artykułu, czyli przemieszczenia trawieńca, aby lepiej zrozumieć, co dzieje się w organizmie krowy cierpiącej z tego powodu warto wyjaśnić czym zajmuje się żołądek właściwy u przeżuwaczy i gdzie jest zlokalizowana u zdrowej samicy.

W przeciwieństwie do żwacza, czepca i ksiąg jest on wyposażony w gruczoły. Stanowi miejsce chemicznego trawienia pokarmów (stąd pochodzi jego nazwa). Trawieniec zlokalizowany jest na prawo od przedniej połowy worka dobrzusznego żwacza na dolnej ścianie brzucha. Powierzchnia zewnętrzna trawieńca po jego stronie prawej i dolnej, kontaktująca ze ścianą jamy brzusznej, to jego powierzchnia ścienna. Jest ona przeciwstawna powierzchni trzewnej, ze względu na jej kontakt z trzewiami. Do przemieszczenie trawieńca dochodzi w wyniku zbytniego wypełnienia żołądka właściwego gazami lub płynem żwacza. Rozciągnięty w ten sposób trawieniec ulega relokacji do anormalnej pozycji, zazwyczaj w lewo, między worek żwaczowy a boczną ścianę brzucha. Takie przemieszczenie określane jest mianem lewostronnego, i stanowi około 85% wszystkich przypadków. U nielicznych krów może jednak dojść do prawostronnego przemieszczenia, które diagnozowane jest kilka razy rzadziej niż lewostronne i jest trudniejsze do wyleczenie. Najwięcej przypadków zachorowania obserwuje się w pierwszych sześciu tygodniach po wycieleniu, przede wszystkim u samic, u których wystąpiły ciąże bliźniacze bądź płód był nienaturalnie duży. Początkowo żwacz ulega przesunięciu w miejsce, w którym znajdował się płód, po czym trawieniec przemieszcza się w rejon górnej części jamy brzusznej. Jednak należy dodać, że przemieszczenie trawieńca diagnozowane jest nie tylko u bydła mlecznego. Schorzenie to dotyka bez względu na etap laktacji, ciążę, płeć czy wiek. Przemieszczenie trawieńca bywa diagnozowane u kilkudniowych cieląt oraz u buhajów ze wzmożonym działaniem tłoczni brzusznej.

PRZYCZYNY                                                                                                                               

Wśród przyczyn odpowiedzialnych za pojawienie się w stadzie krów przypadków przemieszczenia trawieńca są czynniki poza żywieniowe (wiek, rasa, pora roku) oraz te o charakterze żywieniowym. Brak adaptacji zwierząt do nowych warunków oraz zbyt krótki okres przygotowania zwierzą do laktacji zajmują ważną pozycję w etiologii wyżej wymienionego zaburzenia. Ponadto do błędów żywieniowych w największym stopniu sprzyjających przemieszczeniu trawieńca zalicza się:

  • Skarmianie nadmiernej ilości pasz treściwych na końcowym etapie ciąży i krótko po wycieleniu.
  • Niedobór wapnia (hipokalcemia) zmniejszający ruchliwość trawieńca.
  • Zbyt długi okres, jaki krowy przebywają bez dostępu do jedzenia. Taka sytuacja może mieć miejsce gdy dój trwa zbyt długo lub gdy najsłabsze zwierzęta w grupie nie mają swobodnego dostępu do stołu paszowego.

Chorobami sprzyjającymi przemieszczeniu trawieńca jest ketoza, zatrzymanie łożyska, endometritis oraz choroby wirusowe, których objawem jest gorączka zmniejszająca apetyt, a tym samym wypełnienie żwacza.

OBJAWY

Krowy, u których nastąpiło przemieszczenia trawieńca, tracą apetyt, zmniejszeniu ulega u nich motoryka jelit. Zaobserwować można także spadek masy ciała chorych zwierząt, zapadnięcie się gałek ocznych oraz utratę elastyczności skóry. Konsekwencją przemieszczenia trawieńca jest obniżenie wydajności mlecznej. W osobników, u których doszło do przemieszczenia prawostronnego ma miejsce zamknięcie światła jelita, czego następstwem jest zatrucie organizmu toksynami. W takiej sytuacji, jeśli nie dojdzie do interwencji chirurgicznej, następnymi symptomami jest martwica niedokrwienna obszarów przewodu pokarmowego oraz zapaść krążeniowa kończąca się śmiercią.

ZAPOBIEGANIE I LECZENIE

W celu zapobiegnięcia ewentualnemu przemieszczeniu trawieńca zaleca się podawać krowom zaraz po wycieleniu 40-60 litrów pójła. Dzięki temu żwacz wypełnia się płynem, co uniemożliwia jego przemieszczenie, następuje zmniejszenie ryzyko zmiany pozycji trawieńca. W sytuacji kiedy krowa po wycieleniu nie wykazuje chęci picia należy podać jej płyn przy użyciu sondy dożwaczowej. Zapobieganie przemieszczeniu trawieńca obejmuje również stosowanie odpowiedniego żywienia w okresie okołoporodowym, unikanie podawania krowom zbyt dużych ilości pasz treściwych z równoczesnym zagwarantowaniem właściwej ilości włókna strukturalnego oraz unikanie wystąpienia innych wymienionych powyżej chorób metabolicznych.

W przypadku lewostronnego przemieszczenia przeważnie leczenie zachowawcze jest wystarczające. Obejmuje ono m.in. podawanie preparatów stymulujących pracę przewodu pokarmowego, przywracających równowagę kwasowo-zasadową. Stosować również można metodę polegająca na kulaniu krowy przez grzbiet w prawą stronę. Leczenie prawostronnego przemieszczenia obejmuje wyłącznie interwencję chirurgiczną.

Autor:  Dr inż. Anna Wilkanowska

Facebook Comments