Home Artykuły Stosowanie pasz GMO w żywieniu zwierząt
Stosowanie pasz GMO w żywieniu zwierząt

Stosowanie pasz GMO w żywieniu zwierząt

0
0

GMO to genetycznie zmodyfikowane organizmy roślinne lub zwierzęce, w których materiał genetyczny został zmieniony w sposób niezachodzący w warunkach naturalnych wskutek krzyżowania lub naturalnej rekombinacji. Innymi słowy GMO to organizm, do genomu którego celowo wprowadzono fragment DNA będący konstrukcją genową warunkującą nabycie nowej, pożądanej cechy. Takie zabiegi mają na celu udoskonalenie cech jakościowych lub agrotechnicznych modyfikowanego gatunku np. zwiększyć odporność na trudne warunki środowiskowe, szkodniki, herbicydy, zmniejszyć wymagania glebowe lub skrócić okres wegetacji. 

Produktem GMO nazywamy organizm genetycznie zmodyfikowany, ale również wyrób zawierający fragmenty lub kombinację GMO, który został wprowadzony do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub wywożony za granicę. 

Pasze genetycznie zmodyfikowane to pasze zawierające, składające się lub wyprodukowane z GMO. Wszelkie kwestie związane z użytkowaniem pasz genetycznie zmodyfikowanych i organizmów genetycznie zmodyfikowanych regulują przepisy Unii Europejskiej, w szczególności Rozporządzenie (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 września 2003 r. w sprawie genetycznie zmodyfikowanej żywności i paszy (Dz. Urz. UE L 268 z 18.10.2003, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 32, str. 432).

Wyżej wymienione rozporządzenie określa zasady udzielania zezwoleń na dopuszczenie do obrotu pasz genetycznie zmodyfikowanych. Przed wprowadzeniem do obrotu pasze genetycznie zmodyfikowane muszą zostać poddane szczegółowej procedurze, w trakcie której weryfikowane jest ich bezpieczeństwo dla zdrowia ludzi, zwierząt a nawet środowiska naturalnego. Ich wprowadzenie możliwe jest jedynie wtedy, gdy nie wywierają szkodliwych skutków w tym zakresie. Na szczeblu Unii Europejskiej opinię w sprawie bezpieczeństwa produktów GMO opracowuje Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA). Pasze uznane za bezpieczne zostają wpisane do wspólnotowego rejestru zmodyfikowanej żywności i pasz, prowadzonego przez Komisję Europejską, oraz dopuszczone do wprowadzenia do obrotu w państwach członkowskich Unii Europejskiej.

Zabrania się wytwarzania, wprowadzania do obrotu i stosowania w żywieniu zwierząt substancji i produktów szkodliwie wpływających na zdrowie zwierząt, jakość produktów pochodzenia zwierzęcego lub środowisko. Zakaz ten obejmuje:

– pasze zawierające substancję lub produkt (z wyłączeniem czynników patogennych, obecnych w paszy lub na jej powierzchni), które stanowią potencjalne zagrożenie dla zdrowia ludzi, zwierząt lub środowiska oraz mogą niekorzystnie wpływać na produkcję zwierzęcą, w ilości przekraczającej ich dopuszczalną zawartość;

– pasze zepsute, w szczególności o zmienionym smaku, zapachu lub wyglądzie, w wyniku procesów fermentacyjnych, gnilnych lub innych, spowodowanych np. działaniem drobnoustrojów, grzybów lub roztoczy, wpływem temperatury, światła lub wilgotności lub upływem czasu;

– materiały paszowe i mieszanki paszowe zawierające pozostałości pestycydów w ilości przekraczającej ich dopuszczalną zawartość;

– pasze genetycznie zmodyfikowane oraz organizmy genetycznie modyfikowane przeznaczone do użytku paszowego.

Zakaz stosowania pasz modyfikowanych genetycznie miał wejść w życie po upływie dwóch lat od dnia jej ogłoszenia (tj. 12 sierpnia 2008 roku), tymczasem termin ten jest nieustannie przesuwany – pierwotnie na 1 stycznia 2013 roku, następnie na rok 2017 i ponownie na 4 listopada 2016 roku. Zgodnie z ostatnią zmianą ustawy o paszach, zakaz wytwarzania, wprowadzania do obrotu i stosowania w żywieniu zwierząt pasz genetycznie zmodyfikowanych oraz organizmów genetycznie zmodyfikowanych przeznaczonych do użytku paszowego miał obowiązywać od 1 stycznia 2019 roku, jednakże obecnie procedowany jest kolejny projekt zmian przewidujący ponowne przesunięcie tej daty na rok 2024.

Polska importuje rocznie ok. 2,5 mln ton genetycznie modyfikowanej śruty sojowej, która wykorzystywana jest do produkcji pasz dla drobiu i trzody chlewnej. Śruta sojowa, ziarno soi oraz importowana śruta słonecznikowa stanowią ponad 70% białka używanego do produkcji pasz w Polsce. Krajowe źródła białka w postaci roślin strączkowych, suszonych wywarów oraz poekstrakcyjnej śruty rzepakowej stanowią zaledwie ok. 26-30%.
Podstawowym źródłem białka paszowego w Polsce jest śruta sojowa genetycznie modyfikowana, która pokrywa ponad 80% zapotrzebowania na białko paszowe. Zawartość białka w dawce pokarmowej wpływa na tempo wzrostu zwierząt, długość tuczu i wydajność, co rzutuje na efektywność produkcji zwierzęcej i opłacalność całej hodowli. Zablokowanie importu soi genetycznie modyfikowanej mogłoby więc stanowić istotny problem dla kraju ze względu na występujący poważny niedobór białka paszowego.

Autor: Martyna Wilk

Facebook Comments