Home Artykuły Warunki produkcji sianokiszonki
Warunki produkcji sianokiszonki

Warunki produkcji sianokiszonki

0
0

Sianokiszonka obok kiszonki z kukurydzy jest główną paszą objętościową stosowaną w żywieniu bydła. Do jej zalet zaliczyć można: bardzo wysoką jakość paszy, minimalne straty związane ze zbiorem, łatwe pobieranie i porcjowanie oraz oszczędność powierzchni składowania. Na wartość pokarmową sianokiszonki wpływają m.in.: skład runi łąkowej, odpowiedni dobór odmian, stosowane zabiegi agrotechniczne, rodzaj nawożenia, termin i wysokość koszenia oraz sposób przygotowania balotów. 

Zaleca się aby zbiór traw rozpocząć w momencie wykłoszenia się 50% pędów generatywnych gatunków dominujących w runi pastwiskowej. Zebrana w tym okresie biomasa roślinna charakteryzuje się dużą ilością białka i energii oraz niskim poziomem włókna surowego. Młoda zielonka jest bogata w cukry proste niezbędne w procesie fermentacji, dzięki temu łatwo się zakisza a otrzymana kiszonka charakteryzuje się wysokim poziomem kwasu mlekowego. Dodatkowo niższa zawartość włókna surowego ułatwia dokładne ubicie biomasy roślinnej. Optymalny czas koszenia traw jest krótki i wynosi 3-5 dni, w przypadku traw z udziałem koniczyny czas ten wydłuża się do 7-10 dni. W miarę starzenia się traw zmniejsza się jej wartość pokarmowa, smakowitość oraz strawność suchej masy. W zależności od gatunku i odmiany dobowy spadek strawności suchej masy wynosi ok 0,5% i spowodowany jest wzrostem ilości ligniny w źdźbłach i w liściach. Opóźnienie zbioru stwarza możliwość uzyskania wyższego plonu, jednakże sprzyja rozprzestrzenianiu się chwastów oraz może powodować rozluźnienie darni. Nadmiernie wyrośnięta trawa mocno wylega co utrudnia jej zbiór. Najniższą wartość pokarmową osiągają trawy w fazie kwitnienia i na początku wykształcenia nasion, takie rośliny trudno się zakisza, najlepiej przeznaczyć je na siano. 

Wysokość koszenia wpływa na trwałość i wydajność użytków zielonych. Na łąkach jedno- lub dwu-kośnych zaleca się cięcie na wysokości 5 cm, na łąkach trzy- lub cztero-kośnych na wysokości 6 cm, jeżeli na łąkach przeważają trawy wysokie koszenie wykonuje się 8 cm nad ziemią. Ostatni pokos powinien być wykonany o 1-2 cm wyżej, dzięki czemu możliwe jest zgromadzenie odpowiedniej ilości węglowodanów w dolnych częściach pędów, które umożliwiają przezimowanie roślin i lepsze odrastanie wiosną. Zbyt wysokie koszenie powoduje straty zielonej masy, utrudnia wzrost nowych pędów oraz sprzyja nadmiernemu rozwojowi chwastów. Zbyt niskie cięcie, szczególnie wysokich traw, pozbawia rośliny liści przyziemnych co opóźnia ich odrost i regenerację. Zwiększa się również ryzyko zanieczyszczenia runi ziemią i rozwoju bakterii z rodzaju Clostridium, produkujących toksyny. Zarówno zbyt niskie jak i zbyt wysokie cięcie doprowadzić może do zmian w składzie botanicznym użytków zielonych co powoduje niekorzystne zmiany w składzie botanicznym użytków zielonych.

Przetrząsania traw należy dokonać bezpośrednio po skoszeniu. Materiał zakiszany na pryzmie powinien charakteryzować się suchą masą na poziomie 30-35%, w przypadku zakiszania w belach – 45%. Wykonanie tego zabiegu bezpośrednio po skoszeniu ogranicza ryzyko wystąpienia szkodliwej fermentacji zachodzącej w warunkach wysokiej zawartości wody w masie roślinnej. Podczas podsuszania zwiększeniu ulega koncentracja cukrów prostych co wpływa na poprawę jakości uzyskanej sianokiszonki.

W celu uzyskania dobrej jakości sianokiszonki należy mocno i równomiernie sprasować bele oraz możliwie szybko owinąć folią aby zapewnić beztlenowe warunki do fermentacji. Należy unikać owijania bel w czasie deszczu, gdyż mokra folia ma gorsze właściwości klejące co przekłada się na słabszą szczelność balotów. Podczas wykonywania zabiegu folia powinna być naciągnięta tak aby szerokość pojedynczego paska nawiniętego na balot stanowiła 80% pierwotnej szerokości folii, a kolejne warstwy folii powinny zachodzić na siebie z przynajmniej 50% zakładką. Szczelność balotów zapewnią cztery warstwy folii o grubości 0,25 mm lub sześć warstw o grubości 0,15 mm. Przy konserwacji roślin trudno kiszących się, mocno podsuszonych lub późno zbieranych z dużą zawartością zdrewniałych łodyg zaleca się stosowanie nawet sześciu warstw folii 0,25 mm. Prawidłowe zabezpieczenie zielonki przekłada się na jej jakość, dlatego też aby zminimalizować straty suchej masy i obniżenie jakości kiszonki nie należy oszczędzać folii. Czas wnikania tlenu do beli owiniętej czterema warstwami jest pięciokrotnie dłuższy niż w przypadku zastosowania dwukrotnej warstwy. 

Folie kiszonkarskie dzielimy na dwie podstawowe grupy jasne i ciemne. Gdy baloty przechowywane są pod gołym niebem folię jasne odbijają promienie słoneczne, natomiast ciemne pochłaniają je, co wpływa na temperaturę wewnątrz beli oraz procesy fermentacyjne. W jasną folię owijamy trawę zebraną późną wiosną, latem i wczesną jesienią. Biała folia odbija promienie słoneczne, cechuje się dużą gęstością filtra UV oraz mniejszą kleistością niż folia ciemna, którą stosuje się późną jesienią kiedy nasłonecznienie jest małe, a temperatura otoczenia niska. Gotowe baloty należy od razu przetransportować na miejsce stałego składowania gdyż elastyczność folii maleje z czasem, późniejsze ich przełożenie zwiększa ryzyko uszkodzenia mechanicznego. 

Autor; Martyna Wilk

Facebook Comments