Home Artykuły Węglowodany jako substancje antyżywieniowe
Węglowodany jako substancje antyżywieniowe

Węglowodany jako substancje antyżywieniowe

0
0

Pasze, którymi skarmiane są zwierzęta hodowlane są źródłem niezbędnych dla życia składników pokarmowych – energii, białka, związków mineralnych oraz witamin. Należy jednak zwrócić uwagę na to, że pasze te są równocześnie źródłem niepożądanych, a nawet szkodliwych, składników żywieniowych takich jak toksyny pleśniowe, czy metale ciężkie.

Większość substancji antyżywieniowych to naturalne występujące w przyrodzie związki chemiczne obecne również w roślinach paszowych wykorzystywanych w żywieniu zwierząt. Niewielka koncentracja tych substancji w dawce pokarmowej nie jest szkodliwa, wręcz przeciwnie – może korzystnie wpływać na działanie organizmu. Jednakże, nadmierna koncentracja związków antyżywieniowych spowodowana zbyt dużą podażą np. podczas wypasu pastwiskowego lub niewłaściwą kompozycją dawek pokarmowych może negatywnie wpływać na funkcjonowanie organizmu oraz zdrowie zwierząt. 

Nadmierna podaż związków antyżywieniowych w dawkach pokarmowych prowadzić może do zmniejszenia spożycia paszy przez pogorszenie smakowitości paszy (gorzki, cierpki smak), a co za tym idzie spadku efektywności wykorzystania paszy. Następstwem podwyższonej koncentracji substancji antyżywieniowych w dawce pokarmowej jest pogorszenie stanu zdrowia zwierząt, tym samym obniżenie produkcyjności i jakości produktów pozyskiwanych od zwierząt. Pamiętać należy o tym, że produkty pochodzenia zwierzęcego finalnie trafiają na stoły konsumentów, a nadmiar substancji antyżywieniowych przyczynić się może również do obniżenia bezpieczeństwa żywności.

Jedna z klasyfikacji substancji antyżywieniowych dzieli je na pierwotne i wtórne. Do grupy substancji pierwotnych zaliczamy większość substancji podporowych takich jak węglowodany, białka i tłuszcze roślinne. Wśród wtórnych substancji antyżywieniowych znajdują się związkami o charakterze białkowym, produkty przemian biochemicznych: związki fenolowe, glukozynolany, glikozydy, związki fitynowe, alkaloidy.

Pośród wszystkich substancji antyżywieniowych pochodzenia pierwotnego, pasze charakteryzują się największą koncentracją polisacharydów nieskrobiowych: celulozy, pektyn i ligniny, wchodzących w skład włókna surowego.

Celuloza, lignina oraz β-glukan w przewodzie pokarmowym zwierząt przeżuwających ulegają częściowemu rozkładowi poprzez działanie mikroorganizmów bytujących w żwaczu (bakterii i pierwotniaków). Polisacharydy nieskrobiowe, w zależności od stopnia rozpuszczalności mogą mieć różny wpływ na dynamikę procesów zachodzących w przewodzie pokarmowym. Związki te cechują się wodochłonnością, rozpuszczalne frakcje tych cukrowców tworzą w jelicie cienkim roztwory o dużej lepkości, przez co utrudniają trawienie treści pokarmowej, zmniejszają emulgację tłuszczu oraz wchłanianie aminokwasów i kwasów tłuszczowych. Jednakże, umiarkowana ilość celulozy w dawce pokarmowej korzystnie wpływa na motorykę przewodu pokarmowego oraz spulchniania treści jelit i odchodów.

Autor: Martyna Wilk

Facebook Comments