Home Artykuły Zioła w żywieniu bydła
Zioła w żywieniu bydła

Zioła w żywieniu bydła

0
0

Zioła od wieków pełnią ważną rolę w tradycji polskiej, dawniej stosowane były w trakcie leczenia, profilaktycznie w codziennej diecie, a nawet w obrzędach kulturowych. Jednakże warto przypomnieć jak wielkie znaczenie mają one w żywieniu zwierząt m.in. bydła.

Krowy żyjące w naturalnym środowisku regularnie pobierają zioła z otoczenia np. w trakcie wypasu pastwiskowego. Bydło, jak i inne zwierzęta instynktownie oceniają, które rośliny są dla nich atrakcyjne, a których należy unikać ze względu na toksyczność. Toksyczne rośliny wyróżniają się specyficznym aromatem oraz gorzkim smakiem, który spowodowany jest obecnością glikozydów, kwasów organicznych lub alkaloidów.

Zioła możemy włączyć do diety zwierząt gospodarskich w postaci:

  • zielonki pastwiskowej z dodatkiem ziół
  • olejków eterycznych
  • suszu, maceratu, odwaru, naparu lub lizawki
  • preparatów ziołowych

 

Zioła są bogate w białko, witaminy, związki hormonalne oraz związki biologicznie czynne (olejki eteryczne, kwasy organiczne, glikozydy, garbniki, alkaloidy), które korzystnie wpływają na procesy fizjologiczne zwierząt. Dodatkowo występowanie ziół na terenach pastwiskowych poprawia skład pokarmowy zielonki o ważne mikro i makroelementy m.in. magnez, fosfor, potas i siarkę.

Zioła korzystnie wpływają na regulowanie procesów trawiennych, wspomagają wydzielanie żółci i enzymów, poprawiają smakowitość pasz i apetyt krów, tym samym zwiększając pobieranie i wykorzystanie składników pokarmowych w przeliczeniu na 1kg masy ciała.

Rośliny zielarskie w znacznym stopniu poprawiają zdrowotność bydła, jego wydajność mleczną i mięsną, jak również skład chemiczny, wartość odżywczą i technologiczną mleka.

Dodatek mieszanek ziołowych do diety krów w 8 miesiącu ciąży, może wpłynąć pozytywnie na jakość siary oraz ograniczenie występowania ciężkich dla porodów. Dodatkowo, już 1% ziół w mieszance paszowej może zwiększyć przyrosty dzienne i tempo wzrostu cieląt, a także ograniczyć występowanie chorób, które mogą być wyjątkowo groźne dla młodych zwierząt.

Tabela 1. Substancje biologicznie czynne obecne w ziołach oraz ich funkcje

SUBSTANCJA CZYNNA WŁAŚCIWOŚCI
Alkaloidy przeciwnowotworowe i przeciwbólowe
Glikozydy przeciwzapalne, przeciwzakrzepowe i przeciwbakteryjne, przeczyszczające, zwiększają odpornośćna infekcje
Saponiny dezynfekują drogi moczowe, mają właściwości moczopędne i wykrztuśne, wzmagają wydzielanie śluzu, wspomagają procesy wchłaniania substancji pokarmowych z jelit do krwi, stymulują organizm do walki z drobnoustrojami
Garbniki działanie przeciwbiegunkowe, antybakteryjne, przeciwzapalne, właściwości ściągające i hamujące lekkie krwawienia
Gorczyce pobudzają wydzielanie śliny, soków żołądkowych i trzustkowych- ułatwiają trawienie
Flawonoidy naturalne przeciwutleniacze, rozkurczowe na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, właściwości przeciwzapalne, wzmacniają działanie wit. C
Olejki eteryczne pobudzają perystaltykę jelit, właściwości żółciopędne, immunostymulujące, oczyszczają drogi oddechowe, podnoszą walory smakowe pasz, są mlekopędne
Śluzy roślinne poprawiają perystaltykę jelit, pomagają w leczeniu biegunek

 

Nie podlega wątpliwości, że zioła są wyjątkowo cennym dodatkiem do diety, ale tak jak wszystkie komponenty paszowe, należy wprowadzić je do diety bydła z zachowaniem ostrożności. Mieszanki ziół wprowadzamy do diety z uwzględnieniem wieku zwierzęcia, stanu fizjologicznego, stanu zdrowia, grupy technologicznej, kierunku produkcji oraz celu suplementacji. W żywieniu krów ziołami należy pamiętać o antagonistycznym i synergistycznym działaniu poszczególnych substancji czynnych względem siebie.

Zioła w Polsce są surowcem ogólnodostępnym, powszechnie występują na stanowiskach naturalnych jako rośliny dziko żyjące, ale mogą być również pozyskiwane ze specjalnych, kierunkowych upraw. W mieszance pastwiskowej zioła o charakterze smakowo-dietetycznym powinny stanowić 10-15%, w dawce pokarmowej zioła nie przekraczają udziału 1-2%, co przekłada się na niskie zużycie surowca i koszty zakupu tego dodatku paszowego.

Stosowanie ziół poprawia stan zdrowia zwierząt, zapobiega czynnikom chorobowym, poprawia wydajność i przyrosty, a co za tym idzie wpływa korzystnie na ekonomikę hodowli i chowu bydła. Rośliny zielarskie poprawiają walory smakowe i fizykochemiczne mięsa i mleka, co wpływa na atrakcyjność produktów pochodzenia zwierzęcego na rynku konsumenckim.

Autor: Natalia Knapczyk

SKN Żywienia Zwierząt

Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

Opiekun: mgr inż. Martyna Wilk

Facebook Comments Box